Özbekistan’ın köklü yükseköğretim kurumlarından biri olan Urgenç Devlet Üniversitesi’nde gerçekleştirilen tanıtım programında, Türkiye ile Özbekistan arasındaki ortak medeniyet mirası ele alındı. Programa, üniversitenin Filoloji ve Edebiyat Fakültesi ile Sosyo-Ekonomik Bilimler Fakültesi yöneticileri, akademisyenler, araştırmacılar ve öğrenciler katılım gösterdi.
Prof. Dr. Süleyman Doğan ve Prof. Dr. Cihan Okuyucu tarafından kaleme alınan eser, Es-Seyyid Osman Hulûsi Efendi’nin hayatını, düşünce yapısını ve Darende’de yürüttüğü sosyal ve eğitim faaliyetlerini detaylı bir şekilde açıklıyor. Eserin yalnızca bir biyografi değil, aynı zamanda Türk-İslam medeniyetinin ortak değerlerini gelecek nesillere aktarmayı hedefleyen kapsamlı bir çalışma olduğu belirtildi.
Tanıtım programında konuşan Doğan, programın, Orta Asya ile Anadolu arasındaki uzun süredir var olan kültürel bağların yeniden hatırlandığı önemli bir buluşma olduğunu ifade etti. Ayrıca, tanıtımın Oğuz ilinde yapılmasının, tarihi bağların önemine dikkat çekmek amacıyla tercih edildiğini vurguladı. Hulûsi Efendi, yalnızca bir din âlimi değil, aynı zamanda eğitimci ve toplum önderi olarak biliniyor. Doğan, onun ilme verdiği önemin ve eğitim konusundaki ilerici görüşlerinin altını çizdi.
Yaklaşık üç yıllık bir çalışma sonucunda hazırlanan eser, farklı disiplinlerden akademisyenlerin katkılarıyla oluşturulmuş. Doğan, kitabın amacının kâmil insan yetiştirilmesine katkı sunmak ve Hulûsi Efendi’nin fikirlerini gelecek kuşaklara aktarmak olduğunu belirtti. Ayrıca, eser vakıf tarafından ücretsiz olarak okuyuculara sunulacak.
Tanıtım programında konuşan akademisyenler, Orta Asya ve Anadolu arasındaki manevi etkileşime de vurgu yaptılar. Prof. Dr. Cihan Okuyucu, Orta Asya’nın İslam medeniyetinin önemli merkezlerinden biri olduğunu belirterek, bu bölgenin büyük ilim adamları ve manevi önderler yetiştirdiğini ifade etti. Okuyucu, Somuncu Baba’nın ailesinin kökeninin Orta Asya’ya dayandığını ve bu mirasın asırlardır yaşatıldığını söyledi.
Hulûsi Efendi’nin yalnızca manevi bir kişilik olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Okuyucu, onun toplumda geniş bir vakıf hareketine öncülük ettiğini ifade etti. Programın önemli bölümlerinden biri de tasavvufun günümüzdeki yeri üzerine yapılan değerlendirmelerdi. Okuyucu, tasavvufun insanın iç dünyasını güzelleştirmek üzere bir eğitim sanatı olduğunu belirtti.
Gazi Üniversitesi öğretim üyelerinden Prof. Dr. Oğuzhan Aydın da, Türk-İslam medeniyetinin Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan tarihini ele aldı. Aydın, bu bölgelerin Türk dünyasının hafızasında önemli bir yer tuttuğunu vurguladı. Ayrıca, Hulûsi Efendi’nin öğütlerinin günümüzde de geçerliliğini koruduğunu ifade etti.
Yalova Üniversitesi öğretim üyelerinden Dr. Kemal Demir, Darende’nin sadece bir Anadolu ilçesi değil, aynı zamanda önemli bir medeniyet merkezi olduğunu belirtti. Demir, "Darende, bir gül ve gönül medeniyetinin merkezidir" dedi. Eserin akademik değerine de dikkat çekti ve kitabın gelecekte önemli bir başvuru kaynağı olacağını öngördüğünü ifade etti.
Etkinlikte Türkiye ile Özbekistan arasındaki akademik ilişkilerin geliştirilmesi, ortak kültürel miras üzerine yeni araştırmalar yapılması ve Türk dünyası üniversiteleri arasındaki iş birliklerinin artırılması gerektiği vurgulandı. Katılımcılar, tasavvuf ve ortak medeniyet mirası alanında yürütülecek bilimsel çalışmaların Türk dünyası halkları arasındaki bağları güçlendireceğine inanıyorlar.
Program sonunda, akademisyenler ve öğrenciler eser hakkında değerlendirmelerde bulunarak yazarlarla fikir alışverişinde bulundular. Urgenç Devlet Üniversitesi’nde gerçekleştirilen bu tanıtım programı, Darende’nin manevi ve kültürel mirasının uluslararası akademik çevrelere taşınması açısından önemli bir adım olarak değerlendirildi. Ayrıca, Türk dünyasının ortak değerlerinin yeni nesillere aktarılması yönündeki çalışmaların artarak devam edeceği mesajı verildi.
