Avrupa'nın kültürel miras alanındaki en önemli ödülleri arasında yer alan Europa Nostra Ödülleri'nin 2026 yılı kazananları açıklandı. Bu yıl, Avrupa Miras Ödülleri kapsamında, Avrupa Birliği'nin Creative Europe Programı'nın desteklediği projelerden 30'unun ödül alacağı duyuruldu. Kazananlar arasında yer alan projeler, 40 Avrupa ülkesinden gelen toplam 261 başvuru arasından seçildi. Bu yılki ödüller, 28 Mayıs 2026 tarihinde Lefkoşa Belediye Tiyatrosu'nda gerçekleştirilecek olan ödül töreninde verilecek.
Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Çiler Çilingiroğlu'nun liderliğindeki "Kültürel Miras Alanlarında Deprem Hasarının Değerlendirilmesi" projesi, bu yıl Europa Nostra Ödülü 2026'ya layık görüldü. Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Musa Alcı, bu başarıdan dolayı Çilingiroğlu'nu tebrik etti. Proje, Kahramanmaraş merkezli depremler sonrası kültürel miras alanlarındaki hasarın tespitine yönelik önemli bir çalışma olarak dikkat çekiyor.
6 Şubat 2023 tarihinde meydana gelen ve Türkiye'nin güneydoğusundaki 11 ili etkileyen depremler sonrası, kültürel miras alanlarında oluşan hasar hakkında güvenilir bilgi bulmanın zor olduğu bir dönemde, Prof. Dr. Çilingiroğlu, sosyal medya aracılığıyla meslektaşlarını ve vatandaşları tarihi alanlardaki hasarları belgelemeye davet etti. Yürütülen çalışmalar, Akdeniz Üniversitesinden uzaktan algılama uzmanı Doç. Dr. Nusret Demir'in katılımıyla genişletildi. Bu projeye 50'den fazla gönüllü destek vererek dijital bir izleme sistemi oluşturdu. Toplanan veriler, afet müdahalesi için açık erişim sağlamak amacıyla bir araya getirildi ve 1500'den fazla miras alanındaki hasar belgelendi.
Kültürel Mirasın Korunması İçin Önemli Adım
Prof. Dr. Çilingiroğlu, "Kültürel Miras Alanlarında Deprem Hasarının Değerlendirilmesi" projesinin, doğal afet sonrası hızlı bir şekilde kültürel mirasın korunmasına katkı sağladığını belirtti. Proje, yurttaş bilimi ve açık veri ile uzaktan algılamayı bir araya getirerek, önemli bir veri setinin ortaya çıkmasını sağladı. Bu çalışma sayesinde, deprem sonrası arkeolojik ve tarihi alanlardaki hasarların tespiti ve korunması amacıyla önemli bilgiler elde edildi. Kazanan projeler arasında yer alarak Türkiye'yi uluslararası alanda temsil etmenin gururunu yaşadıklarını ifade etti.
Veri Paylaşımı ve İş Birliği
Projenin bir diğer önemli çıktısı, açık erişimli bir dijital kaynak oluşturulmasıdır. Çilingiroğlu, "Toplanan veriler, araştırmacılar ve yerel topluluklar için erişilebilir hale getirildi. Ayrıca, 2025 yılında etkileşimli bir çevrimiçi harita başlatılacak. Bu proje, doğal afetlerin ardından hızlı bir şekilde mirasın değerlendirilmesi için ölçeklenebilir bir model geliştirdi" şeklinde konuştu. Proje, gönüllü katkılar ve açık verilerle yürütüldü ve farklı bölgelerde de uygulanabilir bir yöntem sundu.
