Yarımca ve Tınazlı mahallelerinin tam ortasında bulunan bu mezar, etrafında başka bir mezarlık olmaksızın tarlaların ortasında tek başına yükseliyor. Mezarın kitabesinde yalnızca "Hicri 1293 Şehidi" ifadesi yer almakta. Kime ait olduğu bilinmeyen bu mezar ile ilgili sır perdesi henüz aralanamamışken, 1972 yılında rütbeli bir askerin mezarı yaptırıp bölgeden sessizce ayrıldığına dair rivayetler de mevcut.
Erzurum merkezine yaklaşık 11 kilometre mesafede bulunan bu meçhul mezarın sahibi hakkında kimse bir bilgiye sahip değil. Tarihi kaynaklar ve mezar kitabesindeki bilgiler, burada yatan askerin 1877-1878 Osmanlı-Rus Harbi’nde, halk arasında bilinen adıyla 93 Harbi’nde şehit olduğunu gösteriyor. Rivayetlere göre, asker savaş sırasında şehit olmuş ve vefat ettiği yere defnedilmiştir.
Yıllar geçmesine rağmen kimliği tespit edilemeyen şehit, Erzurum Ovası’nın ortasında hala sessiz bir bekleyiş içinde. Bölge halkı tarafından "Garip Mezar" olarak anılan bu şehit kabri, tarihi ve manevi yönüyle dikkat çekiyor.
1972 Yılındaki Gizemli Asker
Mezara dair bilinmeyen hikaye, 1972 yılında bir rütbeli askerin bölgeye gelmesiyle daha da gizemli hale geldi. Beyaz Şehir Erzurum dergisinde yer alan bilgilere göre, o yıl bölgeye gelen bu asker, meçhul şehidin kabrini düzenleyerek onun bugünkü görünümüne kavuşturdu. Köylülerin anlatımlarına göre, mezarın düzenlenmesi tamamlandıktan sonra asker, sessizce ayrılmıştır.
Bölge halkı, askere neden mezarla ilgilendiği ve kim olduğu yönünde sorular yöneltmiş; fakat asker bu sorulara yanıt vermemiştir. Böylece hem meçhul şehidin kimliği hem de mezarı yaptıran askerin hikayesi cevapsız kalan sorular arasında yer almıştır.
Manevi Bekçilerin Hatırası
Tarih Öğretmeni ve Vakanüvist Dergisi Genel Yayın Yönetmeni Taner Özdemir, Erzurum’un birçok bilinmeyen şehit hatırasını barındırdığını belirtiyor. Özdemir, bu tür değerlerin gün yüzüne çıkarılması gerektiğini ifade ediyor.
Özdemir, "Şu anda bulunduğumuz yer, Yarımca Köyü ile Tınazlı Köyü’nün tam ortasında, halk arasında 'Garip Mezar' olarak bilinen meçhul bir şehidimizin kabri. Uzun yıllar önce burada yatan şehit ile ilgili Beyaz Şehir Erzurum dergisinde bir çalışma yapılmıştı. Ancak o tarihten bu yana mezar ile ilgili kapsamlı bir araştırma yapılmadı. Amacımız, Erzurum Ovası’nı koruyan ve bu toprakların manevi bekçileri olarak gördüğümüz şehitlerimizi gün yüzüne çıkarmak ve hatıralarını yaşatmaktır" dedi.
Mezar kitabesindeki bilgilere göre burada yatan kişinin 93 Harbi sırasında şehit olduğunu belirten Özdemir, "Fakat kim olduğu, nereden geldiği, adı ya da hangi askeri birliğe mensup olduğu konusunda elimizde herhangi bir bilgi yok. Beyaz Şehir Erzurum dergisinde yer alan bilgilere göre, 1972 yılında rütbeli bir asker buraya gelerek mezarı bugünkü şekliyle yaptırmış. Köylülerin anlatımlarına göre, bu asker daha sonra geldiği gibi sessizce ayrılmış. Kendisine kim olduğu ve neden bu mezarla ilgilendiği yönünde sorular sorulmuş; fakat net bir cevap alınamamış. Böylece mezardaki şehidimizin sırrı gibi bu askerin hikayesi de bilinmezlikte kalmıştır" diye konuştu.
Erzurum’un tarih boyunca birçok savaşa sahne olduğunu vurgulayan Özdemir, "Bu topraklarda ismi bilinmeyen pek çok kahraman şehit bulunmaktadır. Bu vatan, binlerce şehidin kanı ve gazilerimizin fedakârlıkları sayesinde bizlere emanet edilmiştir. Bu nedenle bu tür tarihî ve manevi değerlere sahip çıkmak, onları gelecek nesillere aktarmak için çalışmalarımıza devam edeceğiz" ifadelerini kullandı.
