Toplantıda; küresel tahıl ticaretinde yaşanan gelişmeler, Karadeniz ve Hürmüz Boğazı’ndaki jeopolitik riskler, TMO’nun hububat alımları, dünyada gıda güvenliği, Akdeniz ÜPAK’ın yeni hasat dönemindeki çalışmaları ile yaklaşan Antep fıstığı hasat sezonu ele alındı.
Toplantının açılış konuşmasını yapan GTB Meclis Başkanı Ahmet Tiryakioğlu, Rusya-Ukrayna Savaşı’nın etkilerinin üretim alanlarının ötesine geçerek limanlar, ticari gemiler ve uluslararası ticaret güzergâhları üzerinde doğrudan hissedildiğini belirtti. Bu durumun gıda güvenliğini tehdit ettiğini ifade etti.
Karadeniz’in dünya tahıl ticareti açısından stratejik bir konumda olduğunu vurgulayan Tiryakioğlu, bu bölgelerde meydana gelen saldırıların yalnızca yerel ülkeleri değil, küresel gıda arz güvenliğini de tehdit ettiğini söyledi. Bunun sonucunda, yaşanacak uzun süreli kesintilerin küresel tahıl fiyatlarını olumsuz yönde etkileyebileceğini ve özellikle ithalata bağımlı Afrika ülkeleri için ciddi riskler oluşturabileceğini ifade etti.
Benzer bir kırılganlığın Hürmüz Boğazı’nda da gözlemlendiğini kaydeden Tiryakioğlu, bölgede artan güvenlik riskleri ve gemilere yönelik saldırıların deniz taşımacılığını zorlaştırdığını dile getirdi. Ticari gemilerin geçişlerinde güvenlik kontrollerinin ve koordinasyonun kritik hale geldiğini belirten Tiryakioğlu, Hürmüz’deki gelişmelerin petrol fiyatları ile navlun ve lojistik maliyetlerinde dalgalanmalara yol açabileceğini aktardı.
Türkiye’nin hem Karadeniz’de hem de Orta Doğu’da gerilimi azaltmaya yönelik diplomatik girişimlerinin önemine dikkat çeken Tiryakioğlu, "Tahıl ve enerji ticaretindeki her aksama, üretim maliyetlerinden tüketici fiyatlarına kadar geniş bir alanda etkisini gösteriyor. Bu sebeple diplomasi kanallarının açık tutulması ve ticari gemilerin güvenliğinin sağlanması büyük önem taşıyor" dedi.
Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından gerçekleştirilen hububat alımlarına da değinen Tiryakioğlu, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre 21 Mayıs’tan itibaren TMO’nun 176 bin üreticiden 8,3 milyon ton hububat alarak rekor seviyeye ulaştığını belirtti.
GTB Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Akıncı, toplantıda yapılan çalışmaları, devam eden projeleri ve yeni dönem faaliyetlerini meclis üyelerine aktardı. Ayrıca, sektörel gelişmelere hızlı uyum sağlamak amacıyla eğitim ve teknik inceleme programlarının sürdüğünü vurguladı.
Akıncı, GTB’nin kurucu ortakları arasında yer aldığı Akdeniz Ürün Piyasası Aracı Kurumu’nun yeni hasat sezonundaki faaliyetlerine değinerek, Elektronik Ürün Senedi piyasasında işlemlerin güvenli ve şeffaf bir şekilde yürütülmesi için yoğun çaba sarf ettiklerini ifade etti.
Akdeniz ÜPAK’ın ürün piyasalarındaki etkinliğinin arttığını belirten Akıncı, kurumun yeni hasat döneminde ELÜS işlemlerinde üçüncü sıraya yükselmesinin önemli bir başarı olduğunu söyledi. Ayrıca, FAO, IFAD, UNICEF, WFP ve WHO tarafından hazırlanan "Dünyada Gıda Güvenliği ve Beslenmenin Durumu 2026 Raporu"na göre, 2025 yılında dünyada 645 milyon insanın açlıkla karşı karşıya kalacağı, yaklaşık 2,7 milyar kişinin ise sağlıklı beslenmenin maliyetini karşılayamayacağına dikkat çekti.
Yaklaşan Antep fıstığı hasat sezonuna ilişkin değerlendirmelerde bulunan Akıncı, Barak bölgesinde erkenci kırmızı ben fıstığın sınırlı miktarda görüldüğünü belirtti. Sezonun ilerleyen günlerde hız kazanacağını dile getiren Akıncı, Antep fıstığının Gaziantep ekonomisi, tarımsal ihracat ve bölge üreticisi açısından stratejik bir öneme sahip olduğunu vurguladı.
Hasat sürecinde ürün kalitesinin korunması, doğru zamanlama, kurutma ve depolama işlemlerinin uygun şartlarda yapılmasının büyük önem taşıdığını da sözlerine ekledi. Toplantının devamında meclis üyeleri, gündem maddeleri hakkında görüş alışverişinde bulunarak sektörlerin güncel sorunları, beklentileri ve çözüm önerilerini karşılıklı olarak istişare etti.
