İstanbul Sanayi Odası (İSO) tarafından 1968 yılından beri düzenli olarak hazırlanan "İSO Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu Araştırması-2025" sonuçları, İstanbul'da gerçekleştirilen bir basın toplantısında açıklandı. Bu yıl 58'inci kez gerçekleştirilen araştırmanın sonuçları, İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan'ın ev sahipliğinde gerçekleştirildi. Toplantıya, İSO Yönetim Kurulu Başkan Yardımcıları İrfan Özhamaratlı ve Cemal Keleş de katıldı.
Tüpraş Zirvede Yer Aldı
İSO tarafından açıklanan "Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu 2025" araştırmasında, Tüpraş bir kez daha zirvede yer aldı. İkinci sırada Ford Otomotiv, üçüncü sırada ise Star Rafineri bulunuyor. Bu üç şirket, geçen yıla göre herhangi bir sıralama değişikliği göstermedi.
Savunma Sanayi Şirketlerinden Yükseliş
Türkiye’nin en büyük 10 sanayi kuruluşu arasında Oyak-Renault 4’üncü, Toyota Otomotiv 5’inci ve Arçelik 6’ncı sırada yer aldı. TUSAŞ 7’inci, Türkiye Petrolleri A.O. 8’inci, Aselsan 9’uncu ve Mercedes-Benz ise 10’uncu sırada yer aldı. Savunma sanayi alanında faaliyet gösteren TUSAŞ, 2024 yılına göre 11’inci sıradan 7’inci sıraya yükseldi. Aselsan ise 17’inci sıradan 9’uncu sıraya çıkarak dikkat çekti.
İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, "İSO 500 çalışmasında 2025 yılında üretimden satışlara göre Türkiye’nin en büyük sanayi kuruluşu, uzun yıllardır olduğu gibi yine, 698,8 milyar liralık üretimden satışlarıyla Tüpraş olmuştur" şeklinde konuştu. Bahçıvan, Ford Otomotiv'in 538,3 milyar lira ile ikinci, Star Rafineri'nin ise 327,9 milyar lira ile üçüncü sırada olduğunu belirtti. Oyak-Renault, 235,5 milyar liralık üretimden satışlarıyla dördüncü, Toyota Otomotiv 206,3 milyar lira ile beşinci ve Arçelik 165,7 milyar lira ile altıncı sırada yer aldı.
Sektörel Ayrışmalar ve Finansman Sorunları
Bahçıvan, 2025 yılının sanayide belirgin sektörel ayrışmaların öne çıktığı bir yıl olacağını ifade etti. Emek-yoğun geleneksel sektörlerin zorlandığını, savunma sanayi ve teknoloji yoğun sektörlerde ise güçlü üretim artışlarının gözlemlendiğini aktardı. Sanayicilerin en fazla hissettiği sorunlar arasında yüksek finansman maliyetlerinin geldiğini vurguladı. Bahçıvan, "Türkiye’nin en güçlü sanayi kuruluşları dahi bu kadar yüksek finansman yükü altında faaliyetlerini sürdürmeye çalışırken, daha küçük ölçekli işletmelerin karşılaştığı zorluklar çok daha ağırdır" dedi.
Bahçıvan, İSO 500 şirketlerinin ihracatının yüzde 8,4 artışla 104,7 milyar dolara ulaştığını belirterek, "Bu, sanayi kuruluşlarımızın küresel pazarlardaki güçlü konumunu koruduğunu göstermektedir" şeklinde konuştu. Ayrıca, AR-GE harcaması yapan firma sayısındaki artışın da yenilikçilik kapasitesinin gelişmeye devam ettiğine işaret etti. Yüksek teknoloji yoğunluklu sanayilerin payının yüzde 7,6’ya yükselmesinin umut verici bir gelişme olduğunu ifade etti.
İSO 500 araştırmasına göre 2025 yılının en büyük 10 sanayi kuruluşu ise şu şekilde sıralandı:
1. Tüpraş
2. Ford Otomotiv
3. Star Rafineri
4. Oyak-Renault
5. Toyota Otomotiv
6. Arçelik
7. TUSAŞ
8. Türkiye Petrolleri A.O.
9. Aselsan
10. Mercedes-Benz
