Sosyal medyada son dönemlerde sıkça dile getirilen "Gebelikte kullanılan folik asit otizme neden oluyor" iddiası, anne adaylarının endişe duymasına neden olmaktadır. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Enes Burak Mutlu, bu konuda açıklamalarda bulunarak, "Bugüne kadar yapılan geniş kapsamlı bilimsel araştırmalar, önerilen dozlarda kullanılan folik asidin otizme yol açtığına dair herhangi bir kanıt ortaya koymuyor." dedi. Uzman, folik asit kullanımının gebelik öncesi ve erken gebelik döneminde nöral tüp defektlerinin önlenmesinde önemli bir destek sağladığını ifade etti.
Son yıllarda otizm spektrum bozukluğuna dair farkındalığın artmasıyla birlikte sosyal medyada birçok iddia gündeme gelmiştir. Bu iddialardan biri de gebelikte kullanılan folik asidin otizme neden olduğu yönündeki söylemlerdir. Op. Dr. Mutlu, bu konuda yapılan geniş kapsamlı bilimsel araştırmaların bu iddiayı doğrulamadığını belirterek, anne adaylarının sağlıkları ile ilgili konularda sosyal medya paylaşımları yerine bilimsel kaynaklara ve hekim önerilerine güvenmeleri gerektiğini söyledi.
Folik Asit Kullanımının Önemi
Folik asidin B9 vitamininin sentetik formu olduğunu vurgulayan Op. Dr. Mutlu, gebeliğin ilk haftalarında bebeğin beyin ve omuriliğini oluşturacak sinir sisteminin gelişmeye başladığını hatırlattı. Bu nedenle, gebelik planlayan kadınların folik asit kullanımına en az bir ay önce başlaması ve gebeliğin ilk 12 haftası boyunca devam etmesi gerektiğini söyledi. Folik asit, hücre bölünmesi ve DNA sentezi için gerekli bir vitamindir ve yeterli düzeyde alınması, spina bifida gibi nöral tüp defektlerinin önlenmesinde önemli rol oynamaktadır.
Günlük 400 mikrogram folik asit kullanımının önerildiğini belirten uzman, daha önce nöral tüp defektli gebelik öyküsü olan kadınlarda daha yüksek dozların önerilebileceğini ifade etti. Bu özel sağlık durumlarında ise dozun hekim tarafından kişiye özel planlanması gerektiğinin altını çizdi.
Yanlış İddialar Bilimsel Olarak Desteklenmiyor
Sosyal medyada dolaşan "Folik asit otizme neden oluyor" iddiasını destekleyen herhangi bir bilimsel kanıt bulunmamaktadır. Op. Dr. Mutlu, "Bugüne kadar yapılmış geniş kapsamlı kohort çalışmalarında ve sistematik derlemelerde önerilen dozda kullanılan folik asidin otizme neden olduğuna dair bir kanıt ortaya koyulmamıştır." dedi. Ayrıca, bazı araştırmalarda gebelik öncesinde ve erken gebelik döneminde yeterli folik asit kullanan annelerin çocuklarında otizm görülme ihtimalinin daha düşük olabileceğinin belirtildiğini, ancak bu durumun folik asidin otizmi önlediği anlamına gelmediğini ifade etti.
Otizm Çok Faktörlü Bir Durumdur
Op. Dr. Mutlu, otizmin çok faktörlü bir nörogelişimsel durum olduğunu ve genetik yatkınlığın en önemli etkenlerden biri olduğunu söyledi. "Otizmin gelişiminde genetik başta olmak üzere birçok biyolojik ve çevresel faktörün birlikte rol oynamaktadır. Günümüzde tanı oranlarının artmasında farkındalığın yükselmesi, tarama ve tanı imkanlarının gelişmesi de etkili olmaktadır." şeklinde konuştu. Dolayısıyla otizmi tek bir vitamin veya çevresel etkene bağlamanın bilimsel açıdan hatalı olduğunu vurguladı.
Folat ve Folik Asit Farklıdır
Folat, besinlerde doğal olarak bulunan B9 vitaminidir, folik asit ise takviyelerde ve zenginleştirilmiş gıdalarda kullanılan sentetik formudur. Bazı bireylerde genetik nedenlerle folat metabolizması değişiklik gösterebilir. Ancak yalnızca MTHFR gen varyasyonunun bulunması, folik asidin bırakılması için tek başına yeterli bir neden değildir. Bu konuda kararın mutlaka hekim değerlendirmesi ile alınması gerektiğinin altı çizilmiştir.
Son olarak, anne adaylarına sosyal medyada yer alan doğrulanmamış bilgiler konusunda dikkatli olmaları gerektiğini hatırlatan Op. Dr. Mutlu, "Folik asit, gebelikte koruyucu etkisi en güçlü bilimsel kanıtlara sahip desteklerden biridir. Sosyal medyada yayılan bilgi kirliliği nedeniyle hekim önerisi olmadan folik asit kullanımını bırakmak, bebeğin sağlığını riske atabilir." diyerek, gebelik sürecindeki tüm vitamin ve takviyelerin uzman önerisine uygun şekilde kullanılmasını tavsiye etti.
