İstanbul Arel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Seçil Gürün Karatepe, kıdem tazminatının iş sözleşmesinin sona erdiği her durumda kendiliğinden doğan bir hak olmadığını belirtti. "Bu hak, yasada belirtilen belirli şartların bir arada gerçekleşmesine bağlıdır" dedi. Kıdem tazminatının işçilerin hayatında önemli bir yere sahip olduğunu ifade eden Karatepe, bu konuya dair pek çok uyuşmazlığın olduğunu dile getirdi.
Kıdem Tazminatına Hak Kazanma Şartları
Karatepe, "Kıdem tazminatı, her türlü çalışmanın doğal sonucu olarak kendiliğinden doğan bir hak değildir" diyerek, bu haktan faydalanabilmek için kişinin 4857 sayılı İş Kanunu çerçevesinde 'işçi' statüsünde olması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, iş sözleşmesinin varlığının kıdem tazminatı hakkının doğması için temel şart olduğunu belirtti. İş sözleşmesinin türünün, kıdem tazminatı hakkını etkileyen bir faktör olmadığını, esas olanın taraflar arasında hukuken geçerli bir iş sözleşmesinin bulunması olduğunu söyledi.
Kıdem Süresi ve Kesintiler
Karatepe, kıdem tazminatına hak kazanmak için işçinin aynı işverene ait işyerinde en az bir yıllık kıdeme sahip olması gerektiğini ifade etti. Bir yıllık sürenin başlangıç tarihi olarak işçinin işe başladığı tarih esas alınmakta olduğunu belirtti. Kıdem süresinin, iş sözleşmesi yürürlükte kaldığı sürece işlemeye devam ettiğini, geçici kesintilerin sözleşmeyi askıya alabileceğini ancak sözleşmenin varlığı süresince kıdem süresinin devam ettiğini kaydetti.
Son olarak, kıdem tazminatı hakkının doğabilmesi için iki temel şartın bir arada gerçekleşmesi gerektiğini ifade eden Doç. Dr. Karatepe, her işten ayrılışın kıdem tazminatı sonucunu doğurmadığını, bu hakkın doğumunun belirli yasal çerçevelere göre belirlendiğini açıkladı. Kıdem tazminatının, işçinin emeklerinin sürekliliğine dayanan ve işsiz kaldığı dönemde temel geçim güvencesi sağlayan bir sosyal hak olduğu vurgulandı.
