İstanbul Gelişim Üniversitesi İktisadi, İdari ve Sosyal Bilimler Fakültesi Psikoloji Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Bülent Tansel, YKS öncesinde öğrencilerin kaygı, tükenmişlik ve gelecek endişesi gibi duygularla başa çıkmanın önemine dikkat çekti. Özellikle son haftalarda zihinsel dengeyi korumanın başarı açısından kritik olduğunu ifade etti. Tansel, sınavın son haftasında psikolojik dayanıklılığın ön plana çıktığını belirtti.
YKS’ye hazırlanan öğrencilerin eksiklerini tamamlama telaşı içinde baskı altında olduklarını belirten Dr. Tansel, uzun süreli ders çalışma ve uyku düzeninin bozulmasının zihinsel performansı olumsuz etkileyebileceğini vurguladı.
Öğrencilerin sıkça "Ya yapamazsam", "Her şeyi unutursam" gibi düşüncelerle karşılaştığını ifade eden Tansel, bu tür düşüncelerin ciddi bir psikolojik yük oluşturduğunu belirtti. Beyin tehdit algıladığında bilişsel süreçlerde zayıflama yaşanabileceğini, bu nedenle öğrencilerin gerçek performanslarını ortaya koymada zorlanabileceğini söyledi.
Sınav kaygısının tamamen olumsuz bir durum olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Tansel, belirli düzeydeki kaygının öğrencileri motive ettiğini ifade etti. Ancak kontrol edilemeyen kaygının performansı olumsuz etkileyebileceği konusunda uyarıda bulundu. Kaygının yönetilebilir seviyede tutulması gerektiğini, aksi takdirde dikkat dağınıklığı ve unutkanlık gibi sorunlara yol açabileceğini belirtti. Bu nedenle öğrencilerin yalnızca ders tekrarına değil, duygu düzenleme becerilerine de odaklanmaları gerektiğini ifade etti.
Öğrencilerin mevcut bilgilerini pekiştirmeleri gerektiğini söyleyen Tansel, uyku düzeninin korunmasının zihinsel performans için büyük önem taşıdığını belirtti. Sosyal medyada oluşan sürekli çalışma baskısının kaygıyı artırdığına dikkat çekti. Her öğrencinin öğrenme biçiminin farklı olduğunu vurgulayan Tansel, "Başkasının temposu sizin başarınızı belirlemez" diyerek kendi çalışma düzenine uygun bir süreç yönetimi gerektiğini ifade etti.
Beyni sürekli alarm halinde tutmanın verimi düşürebileceğini belirten Tansel, kısa yürüyüşler yapmanın, hafif egzersizlerin ve müzik dinlemenin stres düzeyini azaltabileceğini söyledi.
Sınav sabahı yaşanan heyecanın normal olduğunu, önemli olanın bu heyecanın yönetilmesi olduğunu belirten Tansel, nefes egzersizlerinin bedenin alarm sistemini sakinleştirmekte etkili olduğunu ifade etti. Öğrencilerin iç konuşmalarını olumlu hale getirmeleri gerektiğini söyledi; olumsuz düşünceler yerine, "Şu an kaygılı olmam normal" gibi ifadelerin kullanılmasının faydalı olacağını vurguladı.
Sınav sırasında öğrencilerin zaman zaman zor sorularla karşılaşırken yoğun kaygıya kapılabildiğini ifade eden Tansel, bu durumda olumsuz düşüncelerin kontrol altına alınmasının önemini vurguladı. Öğrencilerin, çözülemeyen sorular üzerinde gereğinden fazla zaman harcamadan, o soruları işaretleyip devam etmeleri gerektiğini belirtti.
Öğrencilerin, zihnindeki olumsuz düşüncelerin farkına varmalarının, psikolojik kontrolü yeniden kazanmaları açısından önemli olduğunu söyledi. Sınav psikolojisinde küçük başarı hissinin bile özgüveni artırabileceğini belirten Tansel, "Unutulmamalıdır ki bir veya birkaç zor soru sınavın tamamını belirlemez" dedi.
Ailelerin sınav sürecinde öğrenciler üzerindeki etkisinin önemli olduğunu belirten Tansel, sürekli başarı baskısı oluşturan söylemlerin kaygıyı artırabileceğini ifade etti. Ailelerin destekleyici bir iletişim kurmasının gerektiğinin altını çizdi.
YKS’nin sadece akademik bilgiyi değil, öğrencilerin stres altında düşünme becerilerini de ölçtüğüne dikkat çeken Tansel, öğrencilere emeklerine güvenmelerini önerdi. "Bazen başarıyı belirleyen şey, sınav sabahı zihnin ne kadar sakin olduğudur" diyerek sözlerini sonlandırdı.
