İzmir Büyükşehir Belediyesi, depremlerin oluşturabileceği hasarları azaltmanın yanı sıra, kentin yaşam kalitesini artırmayı hedefleyerek doğayla uyumlu sürdürülebilir bir şehir modeli oluşturmayı amaçlıyor. Bu doğrultuda, yapı stoku üzerinde yapılan çalışmalarda Bayraklı ve Bornova'da toplam 96 bin bina ön incelemeden geçirildi. Ayrıca, Karşıyaka'da 22 bin 500 bina üzerinde saha aşaması tamamlandı. Bornova'da mikrobölgeleme çalışmaları sona erdirilirken, zemin analizlerine Karşıyaka'da devam ediliyor. "İzmir Depremsellik ve Tsunami Araştırması" çalışmaları çerçevesinde, kentin kıyı bölgeleri için tsunami risk haritaları hazırlandı. Tüm bu verilerin ışığında, İzmir Büyükşehir Belediyesi, Deprem Master Planı'nı oluşturmayı hedefliyor.
Yapı Stoku Çalışmaları Sürüyor
İzmir Büyükşehir Belediyesi Afet İşleri Dairesi Başkanlığı, Bornova ve Bayraklı'nın ardından Karşıyaka'da başlattığı yapı stoku inceleme çalışmalarında saha aşamasını tamamladı. İnşaat mühendislerinden oluşan uzman ekip, 27 mahalledeki 22 bin 500 yapının muhtemel bir deprem anında vereceği tepkiyi belirlemek amacıyla ön inceleme çalışmalarını başarıyla tamamladı. Bu kapsamda, İnşaat Mühendisleri Odası İzmir Şubesi ile yürütülen projede, detaylı analiz gerektiren binaları tespit etmek için iki aşamalı bir yöntem uygulandı.
İzmir Büyükşehir Belediyesi Afet İşleri Dairesi Başkanlığı Yapı İnceleme ve İyileştirme Şube Müdürlüğü'nde görevli yüksek inşaat mühendisi Rana Şenkaya, "Amacımız, yapıların deprem etkisi altındaki davranışlarını belirlemek. Bu sayede gelecekteki kentsel dönüşüm ve şehir planlaması süreçleri için önemli veriler sağlayacağız" şeklinde konuştu. Şenkaya, bu çalışmanın riskli yapı tespiti değil, bölgesel bazda binalar arasında bir önceliklendirme çalışması olduğunu vurguladı. "Bu çalışma ile yapılarımızın deprem etkisi altındaki güvenliğini ortaya koymayı hedefliyoruz" dedi.
Karşıyaka'da Zemin Çalışmaları Devam Ediyor
Bornova'da mikrobölgeleme çalışmalarını tamamlayan İzmir Büyükşehir Belediyesi, Karşıyaka'da zemin analizlerine devam ediyor. 2 bin hektarlık alanda sürdürülen sondaj çalışmaları ile sağlıklı zeminleri bilimsel verilerle belirlemeyi amaçlıyor. Proje çerçevesinde 120 sondaj kuyusu açılması planlanırken, şu ana kadar 60 kuyu tamamlandı. Toplamda 7 bin metrelik sondaj gerçekleştirildi ve zemin numuneleri detaylı analiz için Ege Şehir Laboratuvarı’na gönderildi.
Proje kontrol şefi jeoloji mühendisi Kıvanç Sözen, sondaj çalışmalarının zemin türüne göre değişen derinliklerde yapıldığını belirterek, "Alüvyon zeminlerde 200 metrelik, kayalık zeminlerde ise 300 metrelik karelajlar oluşturduk. Sondaj derinlikleri 30 metre ile 300 metre arasında değişmektedir" dedi. Kayalık alanlarda ortalama 20 metre derinliğe kadar sondaj yapıldığını da aktaran Sözen, Karşıyaka'da eş zamanlı yürütülen çalışmaların elde edilen verilerin afet risklerinin belirlenmesinde ve kentsel dönüşüm süreçlerinde sağlıklı kent planlamasının temelini oluşturacağını ifade etti.
Uluslararası İş Birliği ile Deprem Çalışmaları
İzmir Büyükşehir Belediyesi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi ve İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü iş birliğiyle "İzmir Depremsellik ve Tsunami Araştırması" yürütüyor. Bu çerçevede, kentin kıyı kesimleri için tsunami risk haritaları hazırlandı. Yaklaşık 30 bin farklı senaryonun değerlendirildiği çalışmalar sonucunda, 600 kilometrelik kıyı şeridi boyunca "Olasılıksal Tsunami Baskın Haritaları" hazırlandı. Bu çalışmalar doğrultusunda Seferihisar ilçesinin, UNESCO destekli CosastWAVE Projesi kapsamında dünya çapında sertifikalandırılması için başvuru yapıldı. Proje, tsunami tahliye haritalarının oluşturulması, tabelaların yerleştirilmesi, eğitim ve tatbikatların gerçekleştirilmesini kapsıyor. Amacı, İzmir’in tüm kıyı ilçelerini tsunamiye hazırlamaktır.
Heyelan ve Zemin Riskleri Haritalandı
İzmir’in 30 ilçesini kapsayan heyelan envanteri çalışması ile mevcut ve potansiyel risk alanları Coğrafi Bilgi Sistemi (CBS) ortamında haritalandı. Elde edilen veriler, kentsel planlama ve afet risk azaltma çalışmalarına zemin hazırlarken, kritik bölgelerde mühendislik önlemleri için teknik çalışmaların başlatılması planlanıyor.
İzmir ve Çevresindeki Faylar Araştırılıyor
İzmir ve yakın çevresindeki aktif fay hatları, paleosismoloji çalışmalarıyla kapsamlı bir şekilde ele alınıyor. Yapılan hendekler sayesinde fayların geçmişte kaç depreme neden olduğu, tekrar aralıkları ve muhtemel deprem büyüklükleri belirleniyor. Çalışmaların yüzde 80 oranında tamamlandığı bildiriliyor.
25 aktif fay hattı üzerinde 2 metre genişliğinde, 4 metre derinliğinde, yer yer 40 metre uzunluğunda yaklaşık 111 lokasyonunda açılan hendeklerden 90’ı (il sınırları içerisinde 64 adet, il dışında 26 adet) tamamlandı.
İzmir Deprem Master Planı Çalışmaları Devam Ediyor
İzmir Deprem Master Planı hazırlık çalışmaları da sürüyor. Bu çalışmalar, Dokuz Eylül Üniversitesi ile İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü iş birliğinde yürütülüyor. Deprem tehlikesinin bilimsel yöntemlerle değerlendirilmesi, planlama ve imar kararlarının gözden geçirilmesi, hukuki ve mali çerçevenin güçlendirilmesi gibi hedefleri bulunuyor. Ayrıca toplum temelli afet bilincinin artırılması amacı güdülüyor.
Deprem Master Planı, İzmir Büyükşehir Belediyesi’nin 2025-2029 Stratejik Planı’nda yer alan "Çoklu Krizlere Dirençli Kent Belediyeciliği" hedefiyle uyumlu olarak hazırlanıyor. Planın bilimsel altyapısının oluşturulması için yapı stoku envanteri, depremsellik ve tsunami araştırmaları, mikrobölgeleme etüt çalışmaları tamamlandığında, güvenli kent planlaması için gerekli tüm veriler tek çatı altında toplanmış olacak. Plan kapsamında 8 ana başlıkta çalışmalar yürütülecek.
Toplanma ve Barınma Alanları Güçlendiriliyor
AFAD koordinasyonunda yürütülen çalışmalar çerçevesinde İzmir genelinde 71 barınma alanı ve 2 bin 425 toplanma alanı belirlenmiştir. Bu alanlara ilişkin altyapı ve üstyapı iyileştirmeleri sürerken, tüm veriler Coğrafi Bilgi Sistemi üzerinden dijital ortama aktarılmaktadır. Toplanma alanları ve barınma alanlarının kapasite yeterliliği, erişilebilirliği ve altyapı donanımı gibi konularda uygulamaya dönük çalışmalar yürütülmektedir.
