Medicana International İzmir Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Eralp Kaçmaz, çocukların spor yaparken yaşlarına uygun branşlara yönlendirilmesinin sakatlık ve gelişim açısından kritik önem taşıdığını ifade etti. Kaçmaz, sporun çocukların fiziksel gelişiminin yanı sıra özgüven, disiplin ve sosyal becerilerini geliştirmekte de önemli bir araç olduğunu belirtti. Doç. Dr. Kaçmaz, "Spor, çocuklar için faydalı olsa da doğru yaşta ve doğru branşla başlanması gerekiyor. Bu, sakatlanma riskini azaltırken sporu sürdürülebilir hale getirir. Erken yaşta tek bir branşa yönelmek yerine, çok yönlü hareket gelişiminin desteklenmesi esastır. Çocukların koşma, sıçrama, denge, koordinasyon ve esneklik gibi temel motor becerileri ne kadar iyi gelişirse, gelecekte hangi sporu seçerse seçsin o kadar avantajlı olurlar" dedi.
Yaş Gruplarına Göre Spor Seçimi
Doç. Dr. Kaçmaz, sporun her yaş grubundaki çocukların gelişimine farklı şekillerde destek olduğunu vurguladı. 3-5 yaş döneminde çocukların hareketle tanıştığını belirten Kaçmaz, bu dönemde amaçlarının spor yapmak değil, hareketi sevdirmek olduğunu ifade etti. Oyun temelli aktiviteler, basit jimnastik çalışmaları, su ile tanışma ve serbest hareket içeren programların bu yaş grubu için ideal olduğunu aktardı. Temel becerilerin kazanıldığı 6-9 yaş döneminde ise koordinasyon, denge ve ritim gelişiminin hızlandığını belirten Kaçmaz, yüzme, jimnastik, dans ve temel atletizm gibi branşların çocuklara geniş bir hareket repertuarı kazandırdığını vurguladı. Takım sporlarına geçiş yapılabileceğini, ancak odaklanmanın öğrenme ve eğlenme olması gerektiğini söyledi.
Doç. Dr. Kaçmaz, 10-12 yaş döneminin branşlaşma için ideal olduğunu aktararak, "Bu yaşta çocuklar farklı sporları deneyerek hangi branşa daha yatkın olduklarını keşfederler. Futbol, basketbol, voleybol ve tenis gibi sporlar daha düzenli bir şekilde yapılabilir. Ancak tek branşa aşırı yüklenmek yerine çeşitliliği korumak önemlidir" dedi. 13 yaşından itibaren ergenlik döneminin başladığını ve bu dönemde kas gücü ve dayanıklılığın arttığını belirten Kaçmaz, çocukların bu dönemde bir veya iki spor branşına odaklanabileceklerini söyledi. Performans hedeflerinin konuşulabileceğini; ancak büyüme sürecinin devam ettiği için yüklenme planının dikkatle yapılması gerektiğini vurguladı.
Erken Yaşta Şampiyon Yetiştirmek Yanlış
Çocukları spora teşvik eden ailelerin dikkat etmesi gereken noktalara değinen Doç. Dr. Kaçmaz, ebeveyn yönlendirmesinin önemli olduğunu; fakat sürdürülebilir olanın çocuğun keyif aldığı spor olduğunu ifade etti. Zorla yapılan sporun kısa sürede bırakılacağını belirten Kaçmaz, pediatrik yaş grubuyla çalışmayı bilen, iletişim becerileri yüksek antrenörlerin tercih edilmesi gerektiğini belirtti. Güvenli zemin, uygun ekipman ve yaşa uygun programların sakatlık riskini azaltacağını aktaran Kaçmaz, "Aynı hareketlerin tekrarına dayalı yoğun antrenmanlar erken yaşta aşırı kullanım yaralanmalarına yol açabilir. Haftalık plan içerisinde dinlenme günleri olmalıdır. 'Büyüme ağrısıdır, geçer' yaklaşımı her zaman doğru değildir. Özellikle tek noktada aktiviteyle artan ve devam eden ağrılar dikkatle değerlendirilmelidir. Farklı sporları denemek, denge ve kas gelişimini dengeler. Erken dönemde tek branşlaşma yerine çok yönlü gelişim uzun vadede daha sağlıklıdır. Unutmayın, amaç erken yaşta şampiyon yetiştirmek değil; sporla sağlıklı bir ilişki kuran, aktif bireyler yetiştirmektir. Doğru yaşta doğru sporla tanışan çocuklar, hem daha az sakatlanır hem de sporu hayatlarının doğal bir parçası haline getirir" açıklamasında bulundu.
