Karabük Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Coğrafya Bölümü öğretim üyesi Dr. Cemil İrdem’in yürütücülüğünde ve yüksek lisans öğrencisi Selinay Atay’ın katkılarıyla, TÜBİTAK 1002-A destekli proje kapsamında; sarıçam, göknar ve karaçam ağaçlarının sıcaklık ve yağış değişimlerine verdiği tepkiler derinlemesine incelendi.
Ağaç Halkaları İklim Verilerini Gösteriyor
"Küre Dağları Milli Parkı’nda Sarıçam, Göknar ve Karaçamların Yıllık Halka Gelişimi ile İklim İlişkileri" başlıklı proje, dendrokronoloji yöntemiyle gerçekleştirildi. Araştırmada, farklı yüksekliklerde bulunan ağaçlardan alınan örnekler, Karabük Üniversitesi Coğrafya Bölümü Dendrokronoloji Laboratuvarı’nda yüksek hassasiyetle analiz edilerek sıcaklık ve yağış verileriyle birlikte istatistiksel olarak değerlendirildi.
Kış Sıcaklıkları Büyümeyi Artırıyor
Elde edilen bulgulara göre, kış aylarında görülen ılıman sıcaklıkların ağaç büyümesini genel olarak olumlu etkilediği belirlendi. Ancak göknar türü dışında, daha sıcak geçen kışların yıllık halka gelişimini artırdığı tespit edildi. Öte yandan, mayıs ayında artan sıcaklıkların ağaç büyümesine olumsuz etkisi olduğu, bu etkinin özellikle göknar türünde daha belirgin olduğu ortaya kondu.
Yaz Yağışlarının Önemi
Araştırmada yağış verileri de dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Haziran ve Temmuz aylarında artan yağışların tüm ağaç türlerinde büyümeyi desteklediği belirlenirken, özellikle Temmuz yağışlarının yüksek düzeyde pozitif etki yarattığı tespit edildi.
2040 İçin İklim Projeksiyonları
Proje kapsamında yapılan iklim projeksiyonlarına göre, RCP8.5 senaryosu doğrultusunda 2040 yılına kadar yaz sıcaklıklarının artması ve ilkbahar-yaz yağışlarının azalması bekleniyor. Bu değişikliğin, bölgedeki ağaçların çap artımını ciddi şekilde olumsuz etkileyebileceği öngörülüyor.
Uzmanlar, iklim değişikliğinin özellikle artan sıcaklık ve yaz kuraklığıyla birlikte orman ekosistemleri üzerinde baskı oluşturacağına dikkat çekiyor. Bu bağlamda, sürdürülebilir orman yönetimi ve uyum stratejilerinin önemine vurgu yapılıyor.
Çalışma kapsamında 1’i ESCI indeksli olmak üzere 2 uluslararası makale ve 3 uluslararası sempozyum bildirisi bilim dünyasına kazandırıldı. Elde edilen verilerin, iklim değişikliğiyle mücadelede önemli bir kaynak oluşturması bekleniyor.
