Kastamonu Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi'nden Dr. Öğretim Üyesi Ömer Fatih Tekin'in liderliğinde hazırlanan "Güneş Saati Üzerinden Zamanın İzinde: Paflagonya Bölgesi ve Pompeiopolis Antik Kenti’nin Bilim Tarihi Açısından Analizi ve Dijital Modellemesi" başlıklı proje, TÜBİTAK-3005 Sosyal ve Beşeri Bilimlerde Yenilikçi Çözümler Araştırma Projeleri Destek Programı'ndan destek almayı başardı.
Bu proje, Pompeiopolis Antik Kenti'nde 2021 yılında ortaya çıkarılan hemicyclium tipindeki güneş saatinin detaylı bir şekilde incelenmesini hedefliyor. Proje kapsamında, güneş saatinin teknik yapısı, astronomik bilgileri ve mühendislik özellikleri disiplinler arası bir yöntemle analiz edilecek. Türkiye'de antik güneş saatlerine dair beşeri bilimler alanında sınırlı çalışmaların olması, projeyi hem özgün hem de bilimsel açıdan önemli bir konuma yerleştiriyor.
Projede, güneş saati bilgisayar destekli ışık-gölge simülasyonları ile yeniden modellenerek test edilecek. Ayrıca, benzer örneklerle karşılaştırmalı analizler yapılacak. Roma döneminde önemli bir merkezi olan Pompeiopolis, Paflagonya Eyalet Merkezi olarak M.Ö. 64 yılında inşa edilmiş ve bu proje sayesinde bölgenin tarihine ışık tutacak yeni veriler gün yüzüne çıkacak.
Projeye dair bilgi veren Kastamonu Üniversitesi Felsefe Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yavuz Unat, Taşköprü’de yapılan kazılarda bir güneş saati bulduklarını belirtti. Projenin amacı, bu güneş saatinin özelliklerini ve çalışma prensiplerini detaylı bir şekilde incelemek. Güneş saatinin M.Ö. 3. yüzyıldan kalma bir kase tipi olduğunu vurgulayan Unat, bu eseri yeniden tasarlayıp üniversitenin kampüsünde sergilemeyi planladıklarını ifade etti.
Prof. Dr. Unat, "Bölgeyi ziyaret eden kişilerin bu güneş saatini görmesi büyük önem taşıyor. Kastamonu'nun bilim kültürüne katkıda bulunduğunu gösteren bu proje, geçmişten gelen kültürel zenginlikleri gün yüzüne çıkarmayı hedefliyor," şeklinde konuştu.
Dr. Ömer Fatih Tekin, proje kapsamında dijital beşeri bilimler yöntemlerini kullanarak Pompeiopolis Antik Kentini dijitalleştirmeyi planladıklarını belirtti. Güneş saati ve antik kentin dijital tanıtımı yapılacak ve bu süreç kültürel mirasa büyük bir katkı sağlayacak.
Amacının Paflagonya'daki bilimsel çalışmaları ele almak olduğunu ifade eden Dr. Okan Demir, "Paflagonya'nın tarihi imajları genellikle egemen güçler tarafından şekillendirilmiştir. Bu projeyle, Paflagonya'nın sosyo-kültürel katkılarını ortaya koymayı hedefliyoruz," dedi.
Coğrafya Bölümü Öğretim Üyesi Suat Yazan, projenin bütüncül yapısına vurgu yaparak, kazı ekibiyle iş birliği yapacaklarını ifade etti. Proje sonunda elde edilen verilerin dijitalleşmesi ve coğrafi bilgi sistemleriyle analiz edilmesi planlanıyor.
Kastamonu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal, Pompeiopolis Antik Kenti'ndeki güneş saatinin bilimsel bir bakış açısıyla incelenmesinin hem üniversite hem de bölge kültürel mirası açısından önemli olduğunu belirtti. Projeye Harran Üniversitesi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi ve Karabük Üniversitesi'nin de destek verdiği ifade edildi.
