Fransa, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) tarafından düzenlenen Nükleer Enerji Zirvesi'ne ev sahipliği yapmaktadır. Zirvenin açılışında konuşan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, nükleer güvenlik ve denetimin "tavizsiz" bir çerçeve olduğunu belirtti. Japonya'daki Fukuşima Daiichi Nükleer Santrali'nde yaşanan kazanın 15. yılı yaklaşırken, Japon halkına dayanışma mesajı gönderen Macron, bu süreçte güvenlik standartlarının ve denetimlerin güçlendirildiğini ifade etti.
Nükleer enerjinin karbonsuzlaşma, enerji egemenliği ve rekabetçi üretim hedeflerini taşıdığını vurgulayan Macron, finans sektörünü nükleer projelere daha fazla katılım göstermeye çağırdı. "İlerleme, refah ve bağımsızlık kaynağı olan nükleere ihtiyacımız var" şeklinde ifadelerde bulundu.
Zaporijya Nükleer Santrali Vurgusu
Macron, UAEA'nın nükleer güvenlik ve yayılmayı önleme konusundaki rolüne de değindi. Ukrayna'daki Zaporijya Nükleer Santrali'ni gündeme getirerek, nükleer konuların etik boyutunun her zaman önemli olduğunu vurguladı. Karar süreçlerinin "özgür, açık ve bağımsız bilimle" aydınlatılması gerektiğini belirtti.
Dünyada Nükleer Reaktör Durumu
Macron, dünyada nükleer elektriğin toplam payının "yaklaşık yüzde 10" olduğunu ve "yaklaşık 450 reaktörün işletmede" bulunduğunu hatırlattı. Mevcut santrallerin güvenli bir şekilde çalıştırılması ve performanslarının artırılması gerektiğini ifade eden Macron, dünya genelinde "yaklaşık 70 reaktörün inşa halinde" olduğunu duyurdu. Ayrıca, "115'ten fazla projenin" de çalışma aşamasında olduğunu belirtti.
Macron, nükleer santrallerde aynı tasarımın farklı ülkelerde tekrar edilmesinin maliyetleri düşüreceğini savundu. Güvenlik otoritelerinin uygulamalara entegre olması gerektiğine dikkat çekti. Ayrıca, Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü bünyesindeki Nükleer Enerji Ajansı'na (NEA) yönelik de vurgular yaptı.
Finansman ve Tedarik Zinciri Üzerine Değerlendirmeler
Finansman konusuna da değinen Macron, kamu ve özel sektörün birlikte hareket etmesi gerektiğini belirtti. Avrupa'nın uzun süre nükleeri finanse edilemez hale getiren kurallar ürettiğini, bu nedenle şimdi daha tutarlı davranılması gerektiğini ifade etti. Fransa'nın 2026-2035 enerji planı çerçevesinde 6 yeni EPR2 reaktörü ve 8 ilave reaktör seçeneği üzerinde durduğunu belirtti.
Macron, uranyum tedarikinde jeopolitik bağımlılıkların azaltılması gerektiğini vurgulayarak, üreticilerle çeşitlendirme çağrısı yaptı. Fransız nükleer şirketi Orano'nun Tricastin'deki Georges Besse 2 nükleer tesisinde kapasite artırma hedefini örnek gösterdi. Bu projede Avrupa Yatırım Bankası'nın (EIB) 400 milyon avroluk kredi desteğiyle tesis genişlemesi planlanmaktadır.
Zirvenin resmi programında nükleer finansman, yeni nesil teknolojiler, yakıt arz güvenliği gibi konular ele alındı. Ayrıca, 2026 baharında yapılacak NPT Gözden Geçirme Konferansı öncesi "barışçıl atom" ve yayılmanın önlenmesi konuları da gündemde yer aldı.
Öte yandan, Paris’te aynı gün, petrol fiyatlarındaki dalgalanma ve enerji piyasalarındaki baskılar nedeniyle G7 Enerji Bakanları toplantısı Uluslararası Enerji Ajansı binasında planlandı.
