Bafra'nın yerel kültürünün önemli bir parçası olan zembil, geçmişte pazar çantası ve erzak taşıma aracı olarak kullanılıyordu. Ancak günümüzde bu el yapımı ürünler, kadınlar tarafından süs çantası, vazo ve daha birçok farklı kullanım alanına dönüştürülüyor. Zembil yapımında kullanılan kındıra otu, doğada kendiliğinden yetişen bir bitki türüdür. Kındıra, dayanıklı ve esnek bir malzeme olarak, zembil yapımında önemli bir rol oynamaktadır. Zembil yapma tekniği, Bafra Mehmet Yıldız Halk Eğitim Merkezi'nde eğitimler aracılığıyla yeni nesillere aktarılmaktadır.
Kındıra Otu ve Zembil Yapım Süreci
Zembil ustası Nuran Güngör, kadınların kındıraları bükerek ip haline getirdikten sonra mısır koçanlarıyla örerek hayallerindeki ürünleri ortaya çıkardıklarını belirtti. Güngör, "Zembil, Bafra’nın 300 yıllık geçmişe sahip, unutulmaya yüz tutmuş geleneksel bir el sanatıdır. Bu ürün, Kızılırmak Deltası’nda yetişen kındıra ve mısır yaprağından üretilmektedir. Günümüzde bu geleneksel ürünü modernize ederek farklı tasarımlar yapıyoruz" dedi.
Kındıra Toplama İzni
Nuran Güngör, kındıra otunun yılın belirli dönemlerinde özel izinle doğadan toplandığını vurguladı. Bu süreçte, hayvanların üreme dönemlerinde bu otların korunması gerektiğini belirtti. "Kındıraları toplamak için belirli zamanlarda izin alıyoruz çünkü bu alanlar kuşların yumurtlama alanlarıdır" diye ekledi. Zembil yapımında kullanılan kındıra, doğadaki ekosistemi koruma açısından da önemli bir yere sahip.
Doğa Dostu Zembiller
Zembillerin doğada kaybolan malzemelerden yapıldığını ifade eden Güngör, bu ürünlerin tamamen doğa dostu olduğunu belirtti. Kullanılmadığında doğaya karışarak yok olabilen zembiller, gıda, bitkisel ve kumaş boyalarıyla süslenmektedir. "Hayal gücümüzle kındıra, mısır yaprağı ve doğal boyalar kullanarak istediğimiz her ürünü üretebiliyoruz" dedi.
Samsun’un Bafra ilçesine özgü coğrafi işaretli bir ürün olan zembil, geleneksel el sanatlarının yeniden canlanmasına katkı sağlamaktadır. Zembilin yapımında kurutulmuş mısır yelekleri, kındıra ile birleştirilerek elle örülmekte ve tamamen doğal bir ürün olarak dikkat çekmektedir. Zembil, içindeki yiyecekleri terletmeyip uzun süre taze tutma özelliğiyle de bilinir.
