Samsun İlkadım'da 3 Ağustos 1869 tarihinde meydana gelen yangın, daha önceki yangınlardan çok daha şiddetli olması sebebiyle "Büyük Yangın" olarak adlandırılmaktadır. Olayın çıkış nedeni ise, Hacı Ömer Efendi’nin müderrislik yaptığı, günümüzde Samsun Büyükşehir Belediyesi binasının karşısında bulunan Süleyman Paşa Medresesi’ndeki bir odada misafir olarak bulunan bir kişinin dikkatsizliğidir. Edinilen bilgilere göre, yangın, ahşap yapılar ve yetersiz söndürme araçları nedeniyle kısa sürede büyüyerek çevredeki birçok evi, dükkânı ve mağazayı etkisi altına almıştır.
Yangın, o dönemdeki Samsun halkı için büyük bir felaket olarak kaydedilmiştir. Yangının etkisiyle birçok mahalle harabe haline gelmiş, halk evsiz kalmıştır. Bu tarihi olay, Samsun Müzesi’nde sergilenmekte olup, minyatürler aracılığıyla halkın ilkel şartlarda yangını söndürme çabasını canlandırmaktadır. Ziyaretçiler, bu sergi sayesinde o dönemin zorluklarını ve halkın yaşadığı dramı daha iyi anlamaktadır.
Fransız Konsolosu Olayı Bildiriyor: "500 Ev Yok Oldu"
Dönemin Samsun Fransız Konsolosu, İstanbul'daki Fransız Büyükelçiliği’ne gönderdiği raporda, yangınla ilgili olarak "Yangında şehrimizin 415 evi yandı. Bütün Samsun halkı şimdi çok üzgün ve perişan. İki gün önce saat 10.00’a doğru yangın çığlıkları şehrin pazar merkezinden yükselmeye başladı. Yangının yeri ve çıkış nedeni hakkında birkaç farklı yorum var. Hangisi doğru belli değil. Yangın tedbirsizlik sonucu çıkmış ve yangının çıkış yerinin bitişiğinde petrolle dolu varillerin ateş alması, yangının süratle büyümesine neden olmuştur. Bu yangının sebebi buymuş. Bu mağaza, tahtadan yapılmış bir handa bulunduğundan han tamamen yanarak yok oldu. Kale surları içerisinde yer alan Kale Mahallesi’ndeki evler tamamen yandı. Bu mahallelerde bulunan 500 ev yok oldu" ifadelerine yer vermiştir.
