Samsun Büyükşehir Belediyesi ile Samsun Müze Müdürlüğü iş birliğiyle başlatılan kurtarma kazısı, İlkadım ilçesindeki Şeyh Seyyid Kutbiddin Camii ve Türbesi'nin yer aldığı eski mezarlık alanında yürütülüyor. Bu kazılar, kültürel mirası koruma ve gelecek nesillere aktarma hedefi doğrultusunda gerçekleştiriliyor. Şu ana kadar, üzerinde "Samsun" yazılı mezar kitabesi ve Gebilizade Mustafa Necip Efendi ile Anadolu Müfettişi Rıza Efendi’nin eşi Fehime Hanım’a ait mezar taşları bulundu.
Kazı Çalışmalarının Önemi
Samsun Büyükşehir Belediyesi Sağlık ve Sosyal Hizmetler Daire Başkanı Eyüp Çakır, bu kazı çalışmalarının önemini vurgulayarak, "Selçuklu’nun son dönemi ve Osmanlı’nın ilk dönemlerinde önemli şahsiyetler burada yatmaktadır. Şeyh Seyyid Kutbiddin Hazretleri ve diğer değerli şahsiyetlere bu mezarlık ev sahipliği yapıyor. Geçmişimize sahip çıkarak şehrimizin tarihine katkı sunmak istiyoruz. Şu ana kadar üzerinde "Samsun" yazılı bir kitabe bulduk. Bu mezar taşı bizim için çok kıymetli. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Müzeler Müdürlüğü’ne desteklerinden dolayı teşekkür ederiz." dedi.
Seyyid Kutbiddin Cami ve Türbesi, Kökçüoğlu Mahallesi’ndeki mezarlık alanı içerisinde yer alıyor. Abdulkadir Geylani Hazretleri’nin torunu olduğu rivayet edilen Seyyid Kutbiddin, 1853 yılında Rus donanmasının Sinop baskını sırasında Samsun’u savunan manevi şahsiyetlerden biri olarak biliniyor. Tek katlı, tuğladan yığma olarak inşa edilen caminin, kırma çatılı ve Marsilya kiremitli çatısı dikkat çekiyor. Kuzey ve doğu cephesinde 'L' biçimli ahşap kemerli son cemaat yeri mevcut. Caminin güney kısmında yer alan türbede ise M. 1404 tarihli bir Arapça kitabe bulunuyor. Yapının tavan ve taban döşemeleri ahşap olup, gömme tavan göbeği mevcut. Son onarımlarda türbe ve cami tuğla duvarları travertenle kaplanmış, son cemaat yeri camekanla çevrilmiş ve ahşap tavan yenilenmiştir. Samsun’un en eski mezarlıklarından biri olan bu alan, Selçuklu ve Osmanlı dönemine ait mezar taşları ve yapılarıyla tarihi dokuyu günümüze taşımaktadır.
