Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) tarafından 20-21 Nisan 2026 tarihlerinde düzenlenen Türk Dünyası Şehircilik Zirvesi, önemli sonuçlarla tamamlandı. Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Aksakallılar Heyeti Başkanı Binali Yıldırım’ın da katıldığı etkinlikte, Türk dünyasında sürdürülebilir kentleşme politikalarının geliştirilmesi ve akademik iş birliklerinin güçlendirilmesi hedeflendi. İki gün süren zirvenin ardından sonuç bildirgesi imzalanarak duyuruldu.
TÜŞA'nın Kurulması Önerildi
OMÜ Rektörü Prof. Dr. Fatma Aydın ve diğer üniversite rektörlerinin katılımıyla gerçekleştirilen toplantıda, bildirge metni okundu. Toplantıda, Türk Dünyası Şehircilik Akademisi (TÜŞA) kurulması önerisi öne çıktı. Bu yapının şehirlerin güçlü ve zayıf yönlerini analiz eden, planlama önerileri geliştiren ve bilgi paylaşımını sağlayan bir merkez olarak faaliyet göstermesi gerektiği vurgulandı. TÜŞA bünyesinde, Türk dünyası üniversiteleri arasında ortak araştırma ve proje geliştirme süreçlerini destekleyecek dijital bilgi bankaları ve açık veri platformlarının oluşturulması hedefleniyor.
Akademik İş Birlikleri Genişletilecek
Bildirgede, Türk Devletleri Teşkilatı ve Türk Üniversiteler Birliği’ndeki iş birliklerinin şehircilik, sürdürülebilirlik ve sosyal dirençlilik alanlarında artırılması gerektiği ifade edildi. Türk dünyasına yönelik ortak araştırma ve değişim programlarının akraba toplulukları da kapsayacak şekilde genişletilmesi gerektiği vurgulandı. Ayrıca, üniversiteler aracılığıyla teknoparklar ve Ar-Ge iş birliklerinin yaygınlaştırılması, akademinin ürettiği yenilikçi yaklaşımların iyi uygulama örnekleri olarak öne çıkarılması önerildi. Orhun Değişim Programı’nın şehircilik ve kentsel politika alanlarını önceleyen bir çerçevede genişletilmesi gerektiği de belirtildi.
Üniversiteler Arası Ağlar Güçlenecek
Türk dünyası üniversiteleri arasında kardeş üniversite, fakülte ve bölüm ağlarının kurulması gerektiği, bilgi ve deneyim paylaşımının artırılmasının önemine dikkat çekildi. Öğrenci toplulukları için ortak iletişim platformlarının oluşturulması ve farklı ülkelerden öğrencilerin birlikte çalışabileceği "Sanal Tasarım Stüdyoları"nın yaygınlaştırılması önerildi. Bu tür adımların, akademik iş birliklerini güçlendireceği ifade edildi.
Kentleşme Anlayışı Yeniden Ele Alınacak
Kentsel planlama süreçlerinin yalnızca fiziksel dönüşüm odaklı değil; sosyal bütünleşme, yaşam kalitesi ve çevresel sürdürülebilirlik ekseninde yeniden ele alınması gerektiği vurgulandı. Kampüslerde kurulacak deneyim mekânlarının şehirlerin erişilebilirlik ve kamusal alan kalitesini artıracak şekilde tasarlanmasının önemi dile getirildi.
Dijital Teknolojiler Öne Çıkacak
Üniversitelerin; afet riski yüksek ve enerji verimliliği düşük yapı stokunu belirlemek amacıyla Coğrafi Bilgi Sistemleri, uzaktan algılama ve dijital ikiz teknolojilerini kullanarak mekânsal envanterler oluşturması gerektiği belirtildi. Bu verilerin analiz edilerek öncelikli müdahale alanlarının belirlenmesi ve akıllı şehir uygulamalarının ölçülebilir göstergelerle izlenmesine akademik destek sağlanması gerektiği ifade edildi. Ayrıca, şehirlerin iklim risk haritalarının hazırlanması ve güncellenmesine de katkı sağlanması gerektiği vurgulandı.
Ortak Platformlar Oluşturulacak
İklim değişikliği ve su güvenliği konularında ortak izleme ve politika geliştirme amacıyla "Türk Dünyası Su Platformu"nun kurulması önerildi. Türk şehirlerinin performansını değerlendirmek amacıyla "Türk Dünyası Akıllı Şehirler Endeksi" oluşturulması gerektiği ifade edildi. Akıllı Ulaşım Sistemleri alanında ihtisaslaşmış üniversiteler ve akademisyenlerin belirlenerek bilimsel platformlar oluşturulması gerektiği kaydedildi.
Dirençli Şehirler İçin Ağ Kurulacak
Bildirgede, üniversitelerin kriz yönetimi ve sosyal dirençlilik alanında veri temelli analizler ve politika önerileri geliştiren akademik merkezler arasında ortak bir ağ kurması gerektiği belirtildi. Türk-İslam şehircilik mirasının görünür kılınmasına yönelik dijital uygulamalar, sanal platformlar ve kültür odaklı akademik çalışmaların desteklenmesi gerektiği ifade edildi. Türk dünyası yükseköğretim kurumları temsilcileri, "dirençli şehir, güçlü toplum, ortak gelecek" vizyonuyla hazırlanan bu bildirgeye imza atmaktan memnuniyet duyduklarını belirtti.
Toplantı, katılımcıların fikir alışverişinde bulunarak değerlendirme ve geri bildirimlerini sunmalarının ardından sona erdi.
Sonuç bildirgesine; Kazakistan Atyrau Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Salamat Nurmuhanulu Idrissov, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Yakın Doğu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Tamer Şanlıdağ, Kuzey Makedonya Uluslararası Vizyon Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Vecdi Can, Özbekistan Yönetim ve Gelecek Teknolojileri Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Muhammadismoil Mahmudov ile OMÜ Rektörü Prof. Dr. Fatma Aydın imza attı.
