Tabakhane Köprüsü, Roma döneminden Osmanlı dönemine kadar uzanan geçmişiyle Trabzon'da önemli bir ulaşım noktası olarak biliniyor. Ortahisar ile Cumhuriyet mahallelerini birbirine bağlayan bu köprü, farklı medeniyetlerin izlerini taşıyan çok katmanlı mimarisiyle dikkat çekiyor. İlk inşa evresi 1. yüzyıla, Roma Dönemi'ne uzanan köprü, Bizans İmparatoru I. Justinianus döneminde genişletilmiş. Trabzon Komnenos Krallığı döneminde onarılan yapı, Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan tarafından kâgir hale getirilmiş. Osmanlı döneminde de yenilenerek, 1833'te Trabzon Valisi Emin Muhlis Paşa tarafından kapsamlı bir onarım sürecinden geçmiştir. Cumhuriyet dönemiyle birlikte güçlendirilerek günümüzdeki görünümüne kavuşan köprü, güneyde Roma, kuzeyde Akkoyunlu-Osmanlı dönemine ait bölümleriyle iki ana yapıdan oluşmaktadır. Günümüzde tek yönlü trafiğe açık olan bu köprü, hem ulaşım hem de tarihî miras açısından önemini korumaktadır.
Tarihi Köprüde Çalışmalar Başlıyor
Tabakhane Köprüsü'nde arkeolojik kazı ve restorasyon çalışmaları başlatılacak. Trabzon'un önemli tarihi yapıları arasında yer alan bu köprüde, ilk etapta arkeolojik kazı çalışmaları ile yapının temeline inilerek, ardından kapsamlı bir restorasyon sürecine geçilecek. Roma Dönemi'nden günümüze kadar farklı medeniyetlerin izlerini taşıyan köprünün bilinmeyen yönlerinin ortaya çıkarılması hedefleniyor. Özellikle köprünün güney bölümünde yer alan ve 1. yüzyıla tarihlenen ilk inşa evresine ait kalıntıların detaylı olarak incelenmesi planlanıyor. Uzman ekipler tarafından yürütülecek çalışmalarda, kazı sürecinin ardından köprünün mevcut yapısının korunarak güçlendirilmesi ve tarihi dokusuna uygun şekilde restore edilmesi öngörülüyor. Restorasyon kapsamında, farklı dönemlere ait yapı unsurlarının bütünlüğünün korunmasına öncelik verileceği ifade ediliyor.
Tarihsel Değerler ve Gelecek
Konuyla ilgili açıklamalarda bulunan Trabzon Doğal ve Tarihi Değerleri Koruma Derneği Başkanı Doç. Dr. Coşkun Erüz, Pazarkapı'daki yürütülen çalışmaların oldukça önemli olduğunu belirtti. "Tabakhane Vadisi, aslında tarihsel anlamda Roma'dan veya daha eskiden bugüne kadar Trabzon'un yerleşiminin ilk başından beri yaşam alanı olan bir vadi. Trabzon Kalesi'nin doğu eteklerinde Roma veya daha eskiye dair kaya mezarlarının bulunduğu bir nekropol alanı mevcut. Yamaçlardaki kaya odalarının bir kısmında küçük şapeller bulunuyor. Aşağı kısımda su kemeri var. Devamında kazı çalışmalarında yine Roma dönemine ait bir rıhtım yer alıyor. Restorasyonu devam eden aşağı hisar surları var. Kadınlar Pazarı'nın olduğu bölge, antik çağda küçük bir Haliç'ti ve o dönemde bir liman olarak kullanıldı. Yapılan çalışmalarda Roma rıhtımının aslında Pazarkapı'nın içine doğru devam ettiği tespit edildi. Pazarkapı'daki çalışmalara daha fazla destek verilmesi gerekiyor. Roma kenti gibi bir yapının Pazarkapı'nın içerisinde çıkma ihtimali oldukça yüksek" ifadelerini kullandı.
Arkeolojik Buluntular Bekleniyor
"Bir zamanlar açılıp kapanabilir bir köprü olan Tabakhane köprüsünün alt kısmına ne yazık ki bir tünel kurarak dokusu bozuldu" diyen Erüz, "Aslına uygun bir şekilde restore edilmesi gerekiyor. O vadiye hem rıhtım hem tarihi alanlar hem de Tabakhane köprüsü ile orası gerçekten muhteşem bir arkeopark olabilir. Antik dönemdeki Roma'ya açılan kapı özelliğini taşıyabilir. Bu tarihi destinasyon ile hem kültürel geçmişi ortaya çıkarmak hem de turistik açıdan cazibeyi artırmak gerekiyor. Tabakhane köprüsünde ilk önce arkeolojik çalışmayla mevcut durumun temeline kadar çalışılıp ortaya çıkartılacak. Muhtemelen burada arkeolojik buluntular ortaya çıkacak. Arkeologlar tarafından güzel tespitlerin yapılacağını düşünüyoruz. Onların ortaya çıkartılmasının ardından Tabakhane köprüsünün aslına uygun olarak restore edilmesi için bir proje olduğunu biliyoruz. İnşallah aslına uygun, Trabzon'a yakışır güzel bir siluetle Tabakhane köprüsünü geri kazanacağız" dedi.
