Doğu Karadeniz'de, Eylül ve Ekim aylarında barajlardan Karadeniz'e bırakılan Türk somonlarının hasat dönemi başlamış durumda. Türkiye, son 8 yılda üretim ve ihracatta kayda değer bir artış gösteren Türk somonu ile dünya pazarlarında dikkat çekiyor. Özellikle Rusya, Japonya, Vietnam, Kanada ve Avrupa'daki talep, Türk somonunu sektörde öne çıkarıyor. Geçen yıl Türk somonu, yaklaşık 520 milyon dolarlık ihracat geliriyle dikkat çeken bir başarıya imza attı.
Türk somonu, gökkuşağı alabalığı türü olup, "Türk somonu" markasıyla dünya pazarına sunuluyor. Yaklaşık 20 aylık bir üretim döngüsünün ardından sofralara ulaştırılan bu balık, ilk olarak 13 ay tatlı sularda yetişiyor. Ardından deniz suyu adaptasyonu sağlanan balıklar, Eylül ve Ekim dönemlerinde Karadeniz'e bırakılıyor ve 7 ay boyunca denizde büyütülüyor. Deniz suyu sıcaklığının ortalama 23 dereceye ulaşmasının ardından, hasat edilen balıklar, yumurtadan çıktıktan yaklaşık 20 ay sonra paketlenerek ihracata hazır hale getiriliyor.
Yılın İlk Çeyreğinde İhracat Rakamları
Karadeniz'deki kafeslerde yetiştirilen Türk somonu, yılın ilk çeyreğinde dış pazarda güçlü bir talep görüyor. Ocak-mart döneminde Türkiye'den 19 ülkeye gerçekleştirilen somon ihracatı, hem miktar hem de gelir olarak geçen yılın üzerine çıkmış durumda. Yılın ilk çeyreğinde 13 bin 599 ton Türk somonu ihraç edilirken, bu satışlardan 91 milyon 61 bin 416 dolar gelir elde edildi. Geçen yılın aynı döneminde ise 11 bin 879 tonluk ihracat karşılığında 84 milyon 258 bin 203 dolar gelir sağlanmıştı. Bu bağlamda, Türk somonu ihracatı geçen yılın aynı dönemine göre miktarda yüzde 14, değerde ise yüzde 8 artış gösterdi.
Türk Somonunun Hızla Gelişimi
Türk somonunun son 8 yıllık serüveninde hızlı bir gelişim kaydettiğini belirten Politek Su Ürünleri Genel Müdür Yardımcısı Talha Altun, "Dünya pazarlarında Türk somonu inovasyonu markası ile önemli bir arz açığını kapattık. Şu anda birçok ülke tarafından tüketici beğenisini kazandı. Somon üretim süreci yaklaşık 7 ay sürüyor. Gökkuşağı alabalığı cinsi olan bu balık, 13 aylık bir süreyi tatlı suda geçiriyor ve ardından tuzlu su adaptasyonu ile 7 aylık bir süre boyunca Karadeniz'de büyütülüyor. Yumurtadan 20 ay sonra paketleniyor. Türk somonu, son dönemin parlayan yıldızlarından biri oldu ve geçtiğimiz yıl 520 milyon dolarlık ihracatla kapattık," ifadelerini kullandı.
2030 Yılı İçin İhracat Hedefleri
Türk somonu üretiminin yaklaşık 100 bin ton seviyelerinde olduğunu belirten Altun, "Norveç somonu, Atlantik somonu cinsi bir balık. Bizim Türk somonumuz ise gökkuşağı alabalığıdır. İkisi tür olarak farklıdır ama lezzet açısından Türk somonu Omega 3-6 ve yağ oranı bakımından daha değerlidir. Norveç somonu üretimi 1940'larda başlamış olup, 2 milyon tona yakın bir üretim söz konusu. Türk somonu 2030 yılına kadar yaklaşık 1 milyar dolar ihracat hedefliyor. Bunun yanı sıra, iç piyasadaki tüketimin de canlanması gerekiyor. Türkiye'de kişi başı su ürünleri tüketimi yaklaşık 7 kilogram seviyesindedir," şeklinde konuştu.
Tüketim Talebinin Artması Bekleniyor
Altun, "Dünyada yetiştiricilik avcılığın önüne geçmeye başladı. Artan nüfus ile birlikte yetiştiricilik sektörü önem kazandı. Türk tüketicisi için somon yeni bir ürün. Gastronomi sektörüne de önemli görevler düşüyor. İlerleyen dönemlerde tüketim talebinin artacağını düşünüyorum. Türkiye, teknoloji ve yetiştiricilik alanında önemli adımlar atıyor. Türk somonu, Japonların desteğiyle büyük değer kazandı ve yeni ürünlerin geliştirilmesine yönelik çalışmalar yapılıyor," dedi.
