ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran ile süregelen müzakereler hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Rubio, İran'ın nükleer müzakerelerde daha önce asla gündeme getirmediği bazı konuları bu kez görüşmeyi kabul ettiğini ifade ederek, bu durumun müzakereler açısından olumlu bir gelişme olduğunu vurguladı. İran dini lideri Mücteba Hamaney'in müzakerelerde daha fazla devreye girdiğini belirten Rubio, Hamaney’in hayatta olduğunu ve müzakerelere aktif katılım sağladığını kaydetti.
Rubio, Kongre'de verdiği ifadede, İran ile savaşın başından beri ilk kez bu kadar açık bir değerlendirme yaptığını dile getirdi. Ayrıca, Destansı Öfke Operasyonu'nun askeri hedeflere ulaşma açısından başarılı olduğunu savunarak, İran'ın savunma sanayi altyapısının, füze ve İHA üretme kapasitesinin ciddi ölçüde azaldığını belirtti.
İran’ın Askeri Kapasitesi
Rubio, "İran’ın hala çok sayıda İHA’sı var ve bunların üretimi oldukça kolay. Bu, sadece İran ile ilgili bir sorun değil, küresel bir sorun" dedi. İran donanmasının ise, okyanusun dibinde olduğunu ve bu durumun İran'ın askeri gücünü zayıflattığını ifade etti. Rubio, "İran Donanması'nın artık mevcut olmadığını" ifade ederek, bu konuda ciddi bir gerileme yaşandığını vurguladı.
Rubio, İran’ın ateşkese girdiğini ve ABD’nin de bu durumu kabul ettiğini belirtti. Ancak Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması gerektiğini, aksi takdirde müzakerelerin sağlıklı ilerlemeyeceğini ifade etti. Hürmüz Boğazı’nın kapalı olmasının her iki ülke için ağır maliyetler doğurduğunu da sözlerine ekledi.
Müzakere Süreci
Rubio, İran ile yürütülen müzakerelerin İsviçre ile olan görüşmelere benzemediğini, zorlu bir süreç olduğunu belirtti. Müzakerelerde ilerleme sağlanması için İran’ın, ticari gemilere ateş açmama taahhüdünde bulunması gerektiğini kaydetti. Özellikle müzakerelerin nihai amacının Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması olduğunu vurguladı.
İran’a yönelik yaptırımların durumu hakkında da bilgi veren Rubio, yaptırımların kaldırılmasının İran’ın nükleer programından vazgeçmesine bağlı olduğunu ifade etti. Bu bağlamda, İran’ın nükleer faaliyetleriyle ilgili müzakerelere katılmayı kabul etmesi gerektiğini belirtti.
Yeni Dini Liderin Rolü
Rubio, İran’ın yeni dini liderinin müzakerelerdeki rolünün arttığını, ancak bu süreçte iletişimin yazılı olarak ve ara bulucular aracılığıyla yürütüldüğünü ifade etti. Ayrıca, İran yönetiminin iç durumuna dair bazı işaretlerin, yeni liderin sürece daha fazla dahil olduğunu gösterdiğini aktardı.
Demokrat Senatör Cory Booker’ın ABD’nin İran konusundaki tutumunu eleştirmesi üzerine Rubio, "Kimseye yalvarmıyoruz" diyerek tepki gösterdi. İran’ın ekonomik durumunun zor olduğunu ve kaybettikleri şeylerin boyutunun büyük olduğunu ifade etti. Bu bağlamda, İran’da yaşanan protestoların geçmişteki durumla kıyaslandığında çok daha kötü bir noktada olduğunu vurguladı.
