Amasya'nın Yeşilırmak Nehri kıyısında bulunan 1418 tarihli kaya kitabe, Arapça harflerle işlenmiş bir vakfiye olarak değerlendiriliyor. Osmanlı padişahı Çelebi Mehmed döneminde, Sadrazam Bayezid Paşa tarafından inşa ettirilen eser, ana kayaya işlenmiş olması bakımından büyük bir öneme sahip. Eserin boyutları ise 3 metre genişlik ve 110 santimetre yükseklik olarak ölçülüyor. 8 satırdan oluşan kitabe, edatlar hariç 125 kelime içeriyor ve bu özelliği ile dikkat çekiyor.
Restorasyon süreci, Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından başlatıldı. Yapılan incelemelerde, kaya kitabenin yüzeyine zarar veren sprey boyalar tespit edildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından uygulanan restorasyon çalışmalarında, yüzeydeki boya kalıntıları mikro hassas kumlama yöntemi ile temizlendi. Kimyasal malzemelerle yüzeyin sağlamlaştırılması ve toprak boya ile hafif gölgelendirme yapılması sağlanarak yazıların daha okunaklı hale gelmesi hedeflendi. Ayrıca, eserin çevresel etkilerden korunması amacıyla koruma platformu genişletilerek, çelik taşıyıcı sistem ve çerçeve profilleri uygulandı. Kitabe bölümünde ise şeffaf koruyucu sistem alındı ve gece görünürlüğünü artırmak için aydınlatma sistemi yerleştirildi.
Tokat Vakıflar Bölge Müdürü Sebahattin Erdoğan, kaya kitabenin dünya üzerinde tek olma özelliği taşıdığını belirterek, "Bu eser sadece Amasya'mızdadır. Sadrazam Bayezid Paşa'nın bizlere emanetidir" dedi.
Amasya Nergiz Mahallesi Muhtarı Nuran Muslu da, eser hakkında yaptığı değerlendirmede, "Eser çok güzel oldu. Amasya'mıza ayrı bir renk kattı. Burada kocaman bir tarih yazıyor. Emeği geçenlerden Allah razı olsun" şeklinde konuştu.
