Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Ankara Hakimevi’nde gerçekleşen "Veriden Vizyona: Üç Kuşak Bir Türkiye Araştırma Bulguları Paylaşım Programı"na katıldı. Bu programda, aile yapısındaki dönüşümün çok boyutlu olarak analiz edilmesi gerektiği belirtildi. Göktaş, aile kurumunun güçlendirilmesine yönelik politikaların bilimsel veriler ışığında şekillendirilmesi gerektiğini ifade etti. Ayrıca, kuşaklar arası değişimin doğru okunmasının sosyal hizmet politikaları açısından kritik olduğunu vurguladı. Dijitalleşme, demografik dönüşüm ve toplumsal ilişkilerdeki değişimlerin aile yapısını etkilediğini belirten Göktaş, bu nedenle veriye dayalı analizlerin karar alma süreçlerinde belirleyici olduğunu dile getirdi. Bu araştırmanın, Türkiye’de üç kuşağın aile yapısı, sosyal ilişkiler, değerler ve toplumsal dönüşüm ekseninde değerlendirilmesine katkı sunması hedefleniyor. Elde edilen bulguların sosyal politika geliştirme süreçlerine ışık tutacağı kaydedildi.
Bakan Göktaş, yaşlı nüfusun artışına dikkat çekerek, "Çocuğun güven duygusu, bir gencin yön bulma arayışı ve yaşlının huzurlu bir yaşam sürmesi öncelikle aile içinde karşılık bulur. Genç ve dinamik nüfus, bu tablonun ayrılmaz bir parçasıdır. Aileyi yalnızca bireysel tercihlerden ibaret, nüfusu da sadece sayısal artış veya azalış meselesi olarak ele alamayız. Çünkü günümüzde birçok ülkede aile yapıları değişiyor." diye konuştu. Evliliklerin azalması, gençlerin daha geç evlenmesi ve doğurganlık hızının düşmesi gibi konuların da önemli olduğunu vurgulayan Göktaş, bu gelişmelerin çalışma hayatı, sosyal güvenlik sistemi ve kuşaklar arası dayanışma gibi alanlarda etkili olduğunu söyledi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yıllar önce bu risklere dikkat çektiğini hatırlatan Göktaş, şimdi bu uyarıyı devlet aklıyla ele almanın gerekliliğini ifade etti.
Aileyi ve toplumu güçlendirmeyi büyük bir sorumluluk olarak gördüklerini belirten Bakan Göktaş, "Aileyi güçlendirmeyi ve dinamik nüfusumuzu korumayı, milletimizin bekası ile doğrudan ilgili stratejik bir alan olarak görüyoruz. Bu doğrultuda çalışmalarımızı, köklü tarihi birikim ve insanı merkeze alan bir yönetim anlayışı üzerine kuruyoruz." dedi. 2024 yılı itibarıyla yürürlüğe girecek olan ‘Vizyon Belgesi ve Eylem Planı’ ile ailenin korunması ve güçlendirilmesi konusundaki politikaların yeni bir döneme gireceği belirtildi. Ayrıca, 2025 Aile Yılı boyunca 20 bine yakın etkinlik düzenlendiği ifade edildi.
Bakan Göktaş, Türkiye’nin doğurganlık hızının kritik noktalara düştüğünü belirterek, doğum desteklerinin yeniden yapılandırıldığını ve ailelere çeşitli desteklerin sunulduğunu söyledi. TOKİ sosyal konutlarında üç ve daha fazla çocuğa sahip ailelere özel kontenjanlar ayırdıklarını, kamu kurumlarında kreş ve çocuk bakımevlerinin yaygınlaştırılması için adımlar attıklarını ifade etti. Ayrıca, çocukları dijital mecraların zararlı etkilerinden korumak amacıyla hukuki düzenlemeler yapıldığını belirtti. Cumhurbaşkanının 2026-2035 dönemini ‘Aile ve Nüfus 10 Yılı’ ilan etmesiyle birlikte uzun soluklu bir dönüşümün ilk adımlarının atıldığını söyleyen Göktaş, "Aile ve Nüfus On Yılı Vizyon Belgesi ile Türkiye’nin geleceğini kuşatan stratejik politikalarımızı ortaya koyduk" dedi.
Göktaş, aile dostu ekosistemin kamu politikalarının merkezine yerleştirildiğini belirterek, "Devletimizin çatısı ne kadar sağlam olursa o çatıyı ayakta tutacak olan güçlü ailelerdir." dedi. Araştırmanın sonuçları, Türkiye’de farklı bölgesel ve sosyoekonomik özelliklere sahip 12 ilde yürütüldü. 6 bin 530 haneye ulaşıldı ve 10 bin 408 kişiyle görüşmeler gerçekleştirildi. Araştırma, evlilik ve doğurganlık olgularını üç temel boyutta inceledi ve kuşaklar arası değişimin yanı sıra toplumsal beklentileri de ortaya koydu. Evlilik kurumu, toplumun ana omurgası olmaya devam ederken, doğurganlık konusunda değişim gözlemleniyor.
TÜİK Başkanı Mehmet Arabacı, son yıllarda Türkiye’de ve dünyada ilk evlenme yaşının yükseldiğini, evlilik kararlarının ertelendiğini ve aile yapısında bazı dönüşümlerin yaşandığını ifade etti. Bu değişimlerin arkasında eğitim seviyesi, kentleşme ve ekonomik beklentilerin yer alabileceği belirtildi.
Programa Bakan Göktaş’ın yanı sıra TÜİK Başkanı Mehmet Arabacı, Enstitü Sosyal Genel Koordinatörü Dr. İpek Coşkun Armağan ve akademisyenler de katıldı.
