Gercüş’te kadınların elinde sanata dönüşen kumda leblebinin yapımı oldukça meşakkatli bir süreç gerektiriyor. Nohutlar, odun ateşinde büyük kazanlarda yumuşayana kadar kaynatılıyor. Ardından, kalın bir sacın üzerine konulan özel kum, odun ateşinde iyice kızdırılıyor. Işıyan kuma bırakılan haşlanmış nohutlar, yanmaması ve eşit pişmesi için yaklaşık 10 dakika boyunca durmadan karıştırılıyor. Altın sarısı rengini alan leblebiler, kumdan ayrılması için elekten geçiriliyor. Kumundan arındırılan leblebiler çuvallara konularak ovuluyor ve dış kabuklarından temizleniyor. Son bir kez daha elekten geçirilen leblebiler, damak çatlatan son haliyle tüketime hazır hale getiriliyor.
Yapılışı hakkında bilgi veren Avniye Turan, leblebinin sırrının sabır ve kızgın kumda saklı olduğunu belirterek, "Nohutlarımızı önce odun ateşinde yumuşayana kadar kaynatıyoruz. Ardından sac üzerindeki kumumuz kızarana kadar ateşte bekletiyoruz. Nohutları kızgın kuma atıp yaklaşık 10 dakika hiç durmadan karıştırarak kavuruyoruz. Piştikten sonra soğumaya bırakıp elekten geçiriyoruz. Kum bir tarafa, leblebi bir tarafa ayrılıyor. Daha sonra çuvallara koyup kabuklarını soyuyoruz ve tekrar eleyerek hazır hale getiriyoruz. Bu leblebinin asıl lezzeti ve o özel aroması kumda pişmesinden geliyor." şeklinde konuştu.
Doğallığı ve geleneksel pişirilme yöntemiyle bölge halkının vazgeçilmez tatları arasında yer alan kumda leblebi, emek veren kadınların elinde yaşatılmaya devam ediyor. Bu lezzet, sadece bir atıştırmalık olmanın ötesinde, Gercüş’ün kültürel mirasını da temsil ediyor.
