Gerede ilçesindeki Deri ve Karma Organize Sanayi Bölgesi'nde bulunan fabrikaların evsel ve sanayi atıklarını arıtmadan Gerede Çayı'na boşaltması, bölgede uzun süredir devam eden bir çevre sorunu yaratıyor. Kimyasal atıklarını çaya deşarj eden tesislere daha önce birçok kez ceza kesilmesine rağmen, kirlilik ve kötü kokunun önüne geçilemedi. Gerede Çayı, Bolu Çayı ile birleşerek Yenice Irmağı adıyla Karadeniz'e dökülüyor ve bu süreçte 288 kilometrelik hat boyunca 100'ü aşkın köyde kirlilik ve dayanılmaz kokuya sebep oluyor. Durumu protesto etmek amacıyla bir araya gelen bölge halkı, fabrikalara tepki gösterdi.
Çocukluk Anıları ve Yaşanan Değişim
Gerede ilçesi Örencik köyünden Nazif Aktaş (67), çocukluğunda çayın temiz olduğunu ve bu suyu içtiklerini belirterek, "Annem çamaşır yıkamaya gelirdi. Biz bu suyu içerdik, ekinlerimizi bu suyla sulardık. Şimdi balığı bırakın, kurbağa bile yaşamıyor. Hayvanlarımız ölüyor, tarım ölüyor, bizleri öldürüyor. Sabah ezanına kalkıyorum, kokudan duramıyorum. Köyde durma şansımız yok, bu koku bizi mahvediyor" şeklinde konuştu.
Gelecek İçin Umut ve Eylem Planları
Geçmişte çayın etrafında piknik yapıldığını ve suyun tarımda kullanıldığını vurgulayan Meryem Dayı ise, "Benim çocukluğumda bu çay berraktı. Babaannem bu çaydan su getirip tarhana çorbası pişirirdi. Çamaşırlarımızı burada yıkardık. Karabük’ten, çevre illerden herkes buraya pikniğe gelirdi, balık tutardı. Çocuklarımız burada yüzme öğrendi. Ama bu karma deri sanayileri çıkınca sağlığımızı tehdit etti. Kokudan, pislikten affedersin resmen zehir akıyor. Hayvancılık yapıyoruz, hayvanlarımız suyunu içemiyor, ölüp telef oluyorlar. Biz bu çayın temiz akmasını istiyoruz. Eğer sesimizi duymuyorlarsa biz Ankara’ya yürüyüş yapacağız. Para kazanmasınlar demiyoruz, kazansınlar ama pisliğini, zehrini, kimyasalını bize akıtmasınlar. Biz de insansak insanca yaşamak istiyoruz" dedi.
