Eskişehir'in Çifteler ilçesine bağlı Abbashalimpaşa Mahallesi, tarihi ve mimari yapısıyla dikkat çekmektedir. 113 yıl önce kurulan bu köy, Bulgaristan’ın Kırcaali bölgesinden gelen Türk göçmenler tarafından inşa edilmiştir. Kuruluş aşamasında her aileye 120 dekar tarla ve 700 metrekare arsa tahsis edilerek düzenli bir yerleşim oluşturulmuştur. Bu yerleşim, belirlenen imar planına uygun bir şekilde büyüyerek günümüze kadar ulaşmıştır. Cumhuriyet döneminde de bu mimari doku titizlikle korunmuş ve bugüne kadar yıkılıp yeniden inşa edilen hiçbir bina, mevcut imar planının dışına çıkmamıştır.
Başlangıçta "Mandıra" ismiyle anılan köy, 30 Aralık 1914 tarihinde Hüdavendigar Vilayeti yönetiminin aldığı kararla, dönemin Osmanlı Sadrazamı Said Halim Paşa’nın kardeşi Abbas Halim Paşa’nın adıyla anılmaya başlamıştır. Abbas Halim Paşa, geçmişte devlet şurası üyeliği, Bursa Valiliği ve Bayındırlık Bakanlığı gibi önemli görevlerde bulunmuştur. Bu kırsal mahalle, adeta "cetvelle çizilmiş" bir yerleşim planına sahiptir. Abbashalimpaşa’da sokaklar tamamen düz ve birbirine paraleldir; dar veya çıkmaz sokaklar yoktur.
Mimari Düzene Uyum
Mahalle Muhtarı Mehmet Güçen, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, "Köyümüz 113 yıllık, Türkiye'de eşi benzeri olmayan bir yerleşimdir. Sakinlerimiz, Bulgaristan’ın Kırcaali ve Tozçal bölgelerinden gelmiştir; köyümüzde dışarıdan gelen yabancı yoktur. Köyümüzün gelenekleri eski usullere göre yaşatılıyor. Mimari yapımız son derece düzgündür; sokaklarımız ve caddelerimiz eşit uzunluktadır, çıkmaz sokağımız yoktur. İlk olarak Abbas Halim Paşa tarafından kurulan köy, zamanla bu ismi almıştır. Yeni bir ev inşa edileceği zaman, bu mimari düzen kesinlikle korunmalıdır; herkes aynı şartlara ve plana uymak zorundadır." dedi.
Bunun yanı sıra, Güçen köyün geçmişteki uygulamalarını da hatırlattı. "Köyümüzün bir köy sandığı vardı; ancak büyükşehir yasasıyla mahalleye dönüştüğümüz için kapandı. Eskiden köyümüze dışarıdan yabancı birini sokmuyorduk. Satılık ev olduğunda, köy sandığımızla o evi satın alarak yabancıların yerleşmesini engelliyorduk. Ama şimdi köy sandığı ve para kalmadı. Nüfusumuz, geçmişteki 600-700 kişiden şimdi 300'e düştü. Türkiye genelinde böyle özelliklere sahip başka bir köy yok. Köyümüzün arazisi oldukça geniş; 22 bin dekar arazimiz var. Bu nedenle köyümüze yerleşmek isteyen çok fazla kişi var fakat buna izin vermiyoruz. Özellikle hayvancılık yapanlar, merayı kullanmak için köyümüzde yer almak istiyor ama buna da müsaade etmiyoruz." ifadelerini kullandı.
