Karabük Üniversitesi'nde yürütülen proje, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) destekli olup, akıllı kanser ilaçlarının analizine yönelik yerli bir kitin geliştirilmesine odaklanmıştır. Projenin amacı, ilaç sektöründe dışa bağımlılığı azaltmak ve analiz maliyetlerini düşürmektir.
Doç. Dr. Hacı Mehmet Kayılı'nın liderliğinde gerçekleştirilen çalışma, TÜBİTAK 1005 Ulusal Yeni Fikirler ve Ürünler Araştırma Destek Programı kapsamında yürütülmektedir. Proje çerçevesinde, monoklonal antikorların kalite kontrol süreçlerinde kullanılacak glikozilasyon analizlerine yönelik yenilikçi bir kit tasarlanmaktadır.
Bu yeni yöntemin, mevcut analiz kitlerinde kullanılan yüksek maliyetli enzimlere alternatif sunarak, daha ekonomik bir analiz süreci oluşturması hedeflenmektedir. Kayılı, projenin özellikle yeni nesil akıllı kanser ilaçlarının karakterizasyonuna yönelik biyoanalitik yöntemlerin geliştirilmesine odaklandığını belirtmiştir.
Kayılı, mevcut analiz kitlerinin yüksek maliyetli olduğunu vurgulayarak, biyobenzer kanser ilaçları üreten firmaların bu süreçte büyük ölçüde ithal ürünlere bağımlı kaldığını ifade etmiştir. Türkiye’de ilk defa bu alanda yerli bir kit geliştirdiklerini dile getiren Kayılı, kitin içeriğinde bir enzimatik reaksiyon olacağını ancak pahalı enzimi dışlayarak yeni bir analitik yöntemle farklı bir akıllı molekül kullanmayı planladıklarını belirtmiştir.
Bu sayede, ilaç firmalarının dışa bağımlılığını azaltmayı amaçladıklarını söyleyen Kayılı, projenin tamamen Karabük Üniversitesi bünyesinde yürütüldüğünü ve laboratuvar çalışmalarında önemli sonuçlar elde ettiklerini aktarmıştır. Geliştirilen yöntemle kit maliyetinin yaklaşık onda bire düşürülecek seviyeye ulaşıldığı kaydedilmiştir.
Projenin tamamlanmasının ardından, geliştirilecek yerli kitin biyobenzer kanser ilaçlarının kalite kontrol ve karakterizasyon süreçlerinde daha düşük maliyetli analiz yapılmasına katkıda bulunması ve Türkiye’nin biyoteknoloji ile ilaç alanındaki dışa bağımlılığını azaltmasına destek olması hedeflenmektedir.
