Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin (GKRY) Limasol kentinde düzenlenen AB Dışişleri Bakanları Toplantısı'nın ardından basın toplantısı gerçekleştirdi. Toplantıya, Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Prens Faysal bin Farhan ve Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar'ın da katıldığını belirten Kallas, Orta Doğu'daki güncel durumu ele aldıklarını ifade etti.
Hürmüz Boğazı'ndaki Tehlikeler
Kallas, Hürmüz Boğazı'nın savaş ve barış arasında tehlikeli bir gri bölgede olduğunu vurguladı. Diplomatik girişimler çerçevesinde boğazın yeniden açılması için kırılgan bir süreç yürütüldüğünü belirten Kallas, ABD ile İran arasında yapılacak ilk aşama anlaşmasının, daha derin nükleer görüşmeler ve bölgesel güvenlik konularını takip etmesi gerektiğini ifade etti.
Orta Doğu'daki Genel Durum
Toplantıda, İran’ın yanı sıra Orta Doğu'daki diğer durumların da tartışıldığını kaydeden Kallas, Lübnan'daki ateşkesin geçerliliğinin giderek azaldığını ve tam ölçekli bir savaşa dönüşme ihtimalinin bulunduğunu dile getirdi. Gazze Şeridi ve Batı Şeria'da yaşanan gelişmelere de değinen Kallas, İsrailli bakanlara yönelik yaptırımların da gündeme geldiğini aktardı.
Ukrayna'nın Tarafında Olma Vurgusu
Kallas, Rusya-Ukrayna Savaşı'ndaki dengenin Ukrayna lehine değiştiğini ifade ederek, Rusya'nın askeri ve ekonomik açıdan gerilediğini belirtti. Ancak Rusya'nın hala barışa yönelik gerçek bir ilgi göstermediğini ifade etti. Kallas, "Avrupa, Rusya ile Ukrayna arasında tarafsız bir ara bulucu olamaz, çünkü biz Ukrayna'nın yanındayız ve güvenlik çıkarlarımızı savunuyoruz" şeklinde konuştu.
Yeni Yaptırımlar ve Müzakereler
Bakanlar, Rusya üzerindeki küresel baskının artırılması için yeni yaptırımlar hazırladıklarını ifade eden Kallas, müzakerelerin gerçekten masaya getirilmesi gerektiğini belirtti. Ayrıca, Avrupa'nın Ukrayna’ya yardımcı olması gerektiğini vurguladı. Kallas, Ukrayna'nın müzakerelerde daha fazla ağırlık talep ettiğini belirterek, her iki taraf için de tavizlerin olması gerektiğini söyledi.
Kallas, "Biz ara bulucu olamayız. İki tarafa da eşit davranan tarafsız bir aktör olamayız. Çünkü biz açık bir şekilde Ukrayna’nın yanındayız" dedi.
ABD ile İşbirliği
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun açıklamalarını değerlendiren Kallas, tüm çabaların ABD’nin çabalarını tamamlayıcı nitelikte olması gerektiğini ifade etti. Kallas, "Biz ABD’nin yerine geçmiyoruz fakat bu görüşmelerde onların ele almadığı meseleleri gündeme getiriyoruz" dedi.
Hürmüz Boğazı’nda Güvenlik
Kallas, AB’nin İran ile ABD arasında barış sağlanması sonrası deniz taşımacılığının güvenliğine yönelik adımlar atması gerektiğini belirtti. Kallas, daha fazla gemiye ihtiyaç duyulduğunu ve mevcut operasyonun yetki alanının değiştirilmesi gerektiğini vurguladı.
42.7 Nolu Madde Üzerine Çalışmalar
Kallas, AB Antlaşması’nın 42.7 numaralı maddesinin uygulanmasına yönelik belgeler hazırladıklarını ve büyükelçiler için bir masaüstü tatbikatı gerçekleştirdiklerini ifade etti. Nihai amaçlarının bu maddeyi gerektiğinde nasıl kullanabileceklerine dair bir kılavuz oluşturmak olduğunu belirtti.
