Saraykent ilçesi, tarih boyunca ticari ve kültürel anlamda önemli bir konumda yer almış, bunun en büyük örneklerinden biri de Kara Mağara'dır. İlçe merkezine yalnızca 2 buçuk kilometre mesafede bulunan bu doğal oluşum, geçmişte İpek Yolu'nu kullanan kervanların dinlenme noktası olmuştur. Edinilen bilgilere göre, burası kervanların ateş yakarak konakladığı bir yer olduğu için zamanla 'Kara Mağara' ismiyle anılmaya başlamıştır.
Geleneksel kaynaklara ve bölge halkının aktardığına göre, geçmişte İpek Yolu'nu takip eden kervanlar, Saraykent çevresinde mola verip doğal mağaraları barınak olarak kullanıyordu. Mağaranın içindeki ateşlerden çıkan duman ve kararan duvarları, buranın 'Kara Mağara' olarak anılmasına neden olmuştur. Cumhuriyet döneminde ismini Saraykent olarak değiştiren ilçe, günümüzde modern bir yerleşim yeri olarak dikkat çekse de, eski adı olan Kara Mağara, bölgenin tarihi kimliğini korumaya devam etmektedir.
İlçe sakinlerinden Halil İbrahim Dinçer, "Saraykent ilçemizin eski ismini almış olduğu ‘Kara Mağara’nın önündeyiz. Burası İpek Yolu üzerinde olduğundan gelip geçen insanlar içinde ateş yaktıkları için içi de karardı. Karardığı için ilçemizin ismini aldığı mağara olarak biliyoruz" şeklinde konuştu. Bu ifadeler, bölgenin tarihini ve kültürel mirasını daha iyi anlamak için önemli bir kaynak teşkil etmektedir.
