Artvin, Rize ve Trabzon illerinde uzun yıllardır süregelen atmaca geleneği, son günlerde alınan hukuki kararlarla gündeme geldi. Yöre halkı için büyük bir tutku olan atmacacılık, aynı zamanda kültürel kimliğin de bir parçası. Doğa Derneği'nin 2021-2022 Av Dönemi Merkez Av Komisyonu (MAK) Kararı’nın iptali için başlattığı dava sonucunda, Danıştay 10. Dairesi, atmacanın yakalanmasında yem olarak kullanılan kızıl sırtlı örümcek kuşunun avlanmasına izin veren düzenlemeyi iptal etti. Mahkeme, bu düzenlemenin uluslararası sözleşmelere aykırı olduğuna hükmetti. Ancak MAK kararının diğer maddeleri hakkında davanın çoğu reddedildi.
Bu kararın ardından, mutlak koruma altında olan kızıl sırtlı örümcek kuşunun yakalanması yasaklandı. Atmaca kuşu için herhangi bir yasak getirilmemiş olsa da, yem kuşunun yasaklanması, atmacacılığı uygulamada durma noktasına getirdiği belirtiliyor.
Karar sonrasında Artvin’in Arhavi ilçesinde geniş katılımlı bir istişare toplantısı düzenlendi. Toplantıda, yörede "ğaço / ciciyen" olarak bilinen kızıl sırtlı örümcek kuşunun yasaklanmasının atmaca geleneğine olan etkileri tartışıldı. Turgay Ataselim’in ev sahipliğinde gerçekleşen toplantıya, bölgedeki atmaca severler, Avcılar ve Atmacacılar Dernek başkanları, sivil toplum kuruluşu temsilcileri, siyasi parti temsilcileri, muhtarlar ve vatandaşlar katıldı.
Tepkiler ve Açıklamalar
Fındıklı Avcılar ve Atmacacılar Derneği Başkanı Hüseyin Uzunhasanoğlu, toplantıda yaptığı açıklamada, "Bugün gerçekleştirdiğimiz toplantı telekonferans yoluyla oldukça olumlu geçti. Siyasi partilerimizin tamamı bize gerekli desteği verdi. Artvin Milletvekilimiz Sayın Faruk Çelik, konuyu anlatmak üzere bizi Ankara’ya davet etti. Hukuksal boyutta yapmamız gereken tüm itirazları yapacağız. Bu karar, kültürümüze yapılmış bir saldırıdır. Yeterli araştırma yapılmadan verildiğini düşündüğümüz bu kararı kabul etmiyoruz. Atmaca, dedelerimizden bize kalan bir kültürdür. Açıklamalarımız, 'ğaço' serbest olana kadar devam edecek." ifadelerini kullandı.
Arhavi Avcılar, Atıcılar ve Atmacacılar Derneği Başkanı Refik Lakerta ise, "Son günlerde gündeme gelen ve atmacacılıkta kullandığımız kızıl sırtlı örümcek kuşunun, yani halk arasında 'ğaço' olarak bilinen türün Danıştay kararıyla yasaklanmasıyla karşı karşıya kaldık. Dava sürecinden haberimiz olmadı, kendimizi savunma fırsatı bulamadık. Atmaca kuşunu seviyoruz. Onun davranışlarında kendimizi görüyoruz. Atmacacılar olarak geleneksel kültürümüzün zarar görmesine kesinlikle izin vermeyiz. Bunun için ne gerekiyorsa yapacağız." şeklinde konuştu.
Öte yandan, Danıştay kararından yaklaşık iki hafta önce, Arhavi Gençlik Merkezi tarafından düzenlenen bir etkinlikte atmaca kültürü gençlere tanıtılmıştı.
